پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۵۷ دیوان حافظ

هر که را با خطِ سبزت سرِ سودا باشد

تعبیر فال

پیام کلی: هشدار

ای صاحب فال، فرصتی برای دیدار یا گفتن حرف دلت فراهم است و این غزل هشدار می‌دهد که آن را از دست ندهی. حافظ می‌گوید مانند گل دمی از پرده بیرون آی، که دیدار دوباره معلوم نیست پیش بیاید. آنچه در دل داری همین حالا نشان بده. وفاداری تو ماندگار است و داغ این دلبستگی، مثل داغ دل لاله، همیشه با تو می‌ماند.

شاه‌بیت فال شما

چون گل و مِی دمی از پرده برون آی و درآکه دگرباره ملاقات نه پیدا باشد

متن کامل غزل

هر که را با خطِ سبزت سرِ سودا باشدپای از این دایره بیرون نَنِهَد تا باشد

من چو از خاکِ لحد لاله‌صفت برخیزمداغِ سودای توام سِرِّ سُویدا باشد

تو خود ای گوهرِ یک‌دانه کجایی آخِرکز غمت دیدهٔ مردم همه دریا باشد

از بُنِ هر مژه‌ام آب روان است بیااگرت میلِ لبِ جوی و تماشا باشد

چون گل و مِی دمی از پرده برون آی و درآکه دگرباره ملاقات نه پیدا باشد

ظِلِّ مَمدودِ خَمِ زلفِ توام بر سر بادکاندر این سایه قرارِ دلِ شیدا باشد

چشمت از ناز به حافظ نکند میل آریسرگرانی صفتِ نرگسِ رعنا باشد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۵۸ است:

من و انکارِ شراب! این چه حکایت باشد؟غالباً این قَدَرَم عقل و کِفایت باشد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در وفاداری همیشگی به عشق. هر کس با خط سبز (موی تازه‌رسته) یار سودایی در سر داشته باشد، تا زنده است پا از این دایره بیرون نمی‌گذارد. بیت دوم تصویری زیبا دارد: وقتی مانند لاله از خاک گور برخیزم، داغ سودای تو راز دلم خواهد بود؛ همان داغ سیاه میان لاله. بیت پنجم دعوت به غنیمت شمردن فرصت است: مانند گل و می دمی از پرده بیرون آی که دیدار دوباره معلوم نیست.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.