پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۶۱ دیوان حافظ

کِی شعر تر انگیزد خاطر که حزین باشد

تعبیر فال

پیام کلی: امید

از طعنه حسودان و بدخواهان دلگیری، اما حافظ در یکی از امیدبخش‌ترین بیت‌هایش می‌گوید: غمناک نباید بود از طعن حسود ای دل، شاید که چو وابینی خیر تو در این باشد. فال تو می‌گوید همین ماجرا ممکن است به نفع تو تمام شود. سهم هر کسی از زندگی متفاوت است؛ با سهم خودت آشتی کن و به خیر پنهان آن امیدوار باش.

شاه‌بیت فال شما

غمناک نباید بود از طعنِ حسود ای دلشاید که چو وابینی خیرِ تو در این باشد

متن کامل غزل

کِی شعر تر انگیزد خاطر که حزین باشدیک نکته از این معنی گفتیم و همین باشد

از لعلِ تو گر یابم انگشتریِ زنهارصد مُلکِ سلیمانم در زیرِ نگین باشد

غمناک نباید بود از طعنِ حسود ای دلشاید که چو وابینی خیرِ تو در این باشد

هر کو نَکُنَد فهمی زین کِلکِ خیال‌انگیزنقشش به حرام اَر خود صورتگر چین باشد

جامِ میْ و خونِ دل هر یک به کسی دادنددر دایرهٔ قسمت اوضاع چنین باشد

در کارِ گلاب و گل حکمِ ازلی این بودکاین شاهدِ بازاری وآن پرده‌نشین باشد

آن نیست که حافظ را رِندی بِشُد از خاطرکه‌این سابقهٔ پیشین تا روزِ پَسین باشد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۶۲ است:

خوش آمد گُل وز آن خوش‌تر نباشدکه در دستت بجز ساغر نباشد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در پذیرش قسمت و امید به خیر پنهان. خاطر اندوهگین کی شعر تر می‌سراید؟ بیت سوم از امیدبخش‌ترین ابیات است: ای دل، از طعنه حسود غمگین مباش؛ شاید وقتی خوب بنگری خیرت در همین باشد. بیت پنجم حکمتی درباره تقسیم روزی دارد: جام می و خون دل را هر یک به کسی دادند؛ در دایره قسمت چنین است. بیت ششم تمثیل گل و گلاب است: گلاب در بازار است و گل پرده‌نشین.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.