حافظ · غزل شماره ۱۶۱
کِی شعر تر انگیزد خاطر که حزین باشد
کِی شعر تر انگیزد خاطر که حزین باشدیک نکته از این معنی گفتیم و همین باشد
از لعلِ تو گر یابم انگشتریِ زنهارصد مُلکِ سلیمانم در زیرِ نگین باشد
غمناک نباید بود از طعنِ حسود ای دلشاید که چو وابینی خیرِ تو در این باشد
هر کو نَکُنَد فهمی زین کِلکِ خیالانگیزنقشش به حرام اَر خود صورتگر چین باشد
جامِ میْ و خونِ دل هر یک به کسی دادنددر دایرهٔ قسمت اوضاع چنین باشد
در کارِ گلاب و گل حکمِ ازلی این بودکاین شاهدِ بازاری وآن پردهنشین باشد
آن نیست که حافظ را رِندی بِشُد از خاطرکهاین سابقهٔ پیشین تا روزِ پَسین باشد
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
از حرف بدخواهان غمگین نباش؛ شاید همین ماجرا به نفع تو تمام شود. سهم هر کسی از زندگی متفاوت است؛ با سهم خودت آشتی کن.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی در پذیرش قسمت و امید به خیر پنهان. خاطر اندوهگین کی شعر تر میسراید؟ بیت سوم از امیدبخشترین ابیات است: ای دل، از طعنه حسود غمگین مباش؛ شاید وقتی خوب بنگری خیرت در همین باشد. بیت پنجم حکمتی درباره تقسیم روزی دارد: جام می و خون دل را هر یک به کسی دادند؛ در دایره قسمت چنین است. بیت ششم تمثیل گل و گلاب است: گلاب در بازار است و گل پردهنشین.
شرح بیتها
بیت ۱کِی شعر تر انگیزد خاطر که حزین باشد / یک نکته از این معنی گفتیم و همین باشد
دل اندوهگین کی شعر تر میسراید؟ نکتهای از این معنی گفتیم و همین بس.
بیت ۲از لعلِ تو گر یابم انگشتریِ زنهار / صد مُلکِ سلیمانم در زیرِ نگین باشد
اگر از لب لعل تو انگشتری امان بیابم، صد ملک سلیمان زیر نگینم خواهد بود.
بیت ۳غمناک نباید بود از طعنِ حسود ای دل / شاید که چو وابینی خیرِ تو در این باشد
ای دل، از طعنه حسود غمگین مباش؛ شاید وقتی خوب بنگری خیرت در همین باشد.
بیت ۵جامِ میْ و خونِ دل هر یک به کسی دادند / در دایرهٔ قسمت اوضاع چنین باشد
جام می و خون دل را هر یک به کسی دادند؛ در دایره قسمت اوضاع چنین است.
بیت ۶در کارِ گلاب و گل حکمِ ازلی این بود / کاین شاهدِ بازاری وآن پردهنشین باشد
حکم ازلی درباره گل و گلاب این بود که یکی شاهد بازاری و دیگری پردهنشین باشد.
معنی واژهها
- شعر تر
- شعر لطیف
- حزین
- اندوهگین
- زنهار
- امان
- واببینی
- دوباره بنگری
- کلک
- قلم
- صورتگر چین
- نقاش چینی
- روز پسین
- روز واپسین