پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۶۴ دیوان حافظ

نفسِ بادِ صبا مُشک‌فشان خواهد شد

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

بشارت! نفس صبا مشک‌فشان می‌شود و عالم پیر دوباره جوان خواهد شد؛ فال تو نوید فصلی تازه و سرزنده را می‌دهد. اما پند حافظ را هم بشنو: اگر شادی امروز را به فردا بیندازی، چه کسی ضامن فرداست؟ نگرانی درباره این‌که چنین رفت و چنان خواهد شد را کنار بگذار و از حال لذت ببر. گل عزیز است؛ صحبتش را غنیمت بشمار.

شاه‌بیت فال شما

ای دل ار عشرتِ امروز به فردا فکنیمایهٔ نقدِ بقا را که ضَمان خواهد شد؟

متن کامل غزل

نفسِ بادِ صبا مُشک‌فشان خواهد شدعالَمِ پیر دگرباره جوان خواهد شد

ارغوان جامِ عقیقی به سمن خواهد دادچشمِ نرگس به شقایق نگران خواهد شد

این تَطاول که کشید از غمِ هجران بلبلتا سراپردهٔ گل نعره‌زنان خواهد شد

گر ز مسجد به خرابات شدم خرده مگیرمجلس وعظ دراز است و زمان خواهد شد

ای دل ار عشرتِ امروز به فردا فکنیمایهٔ نقدِ بقا را که ضَمان خواهد شد؟

ماه شعبان مَنِه از دست قدح، کاین خورشیداز نظر تا شبِ عیدِ رمضان خواهد شد

گل عزیز است غنیمت شِمُریدَش صحبتکه به باغ آمد از این راه و از آن خواهد شد

مطربا مجلسِ انس است غزل خوان و سرودچند گویی که چنین رفت و چنان خواهد شد؟

حافظ از بهر تو آمد سویِ اقلیمِ وجودقدمی نِه به وداعش که روان خواهد شد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۶۵ است:

مرا مِهر سیَه چشمان ز سر بیرون نخواهد شدقضای آسمان است این و دیگرگون نخواهد شد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی بهاری در مژده جوان شدن دوباره جهان. نفس صبا مشک‌فشان می‌شود و عالم پیر دوباره جوان خواهد شد. بیت چهارم طنزی ملایم دارد: اگر از مسجد به خرابات رفتم خرده مگیر؛ مجلس وعظ طولانی است و زمان می‌گذرد. بیت پنجم پند غنیمت شمردن است: اگر شادی امروز را به فردا بیندازی، چه کسی ضامن سرمایه بقاست؟ بیت ششم به ماه شعبان و نزدیکی رمضان اشاره دارد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.