پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۷۲ دیوان حافظ

عشقِ تو نهالِ حیرت آمد

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

در برابر پرسشی بزرگ یا موقعیتی پیچیده حیرانی و نمی‌دانی راه کدام است. این غزل عرفانی با ردیف «حیرت آمد» می‌گوید حیرت خود مرحله‌ای از راه است و در عشق، وصل هم به حیرت می‌انجامد. فال تو می‌گوید نگران نباش؛ حیرت آغاز فهمیدن است. با فروتنی پرسش‌هایت را دنبال کن و برای تصمیم عجله نکن تا راه روشن شود.

شاه‌بیت فال شما

عشقِ تو نهالِ حیرت آمدوصلِ تو کمالِ حیرت آمد

متن کامل غزل

عشقِ تو نهالِ حیرت آمدوصلِ تو کمالِ حیرت آمد

بس غرقهٔ حالِ وصل کآخرهم بر سرِ حالِ حیرت آمد

یک دل بنما که در رَهِ اوبر چهره نه خالِ حیرت آمد

نه وصل بِمانَد و نه واصلآنجا که خیالِ حیرت آمد

از هر طرفی که گوش کردمآوازِ سؤالِ حیرت آمد

شد مُنهَزِم از کمالِ عزّتآن را که جلالِ حیرت آمد

سر تا قدمِ وجودِ حافظدر عشق، نهالِ حیرت آمد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۷۳ است:

در نمازم خَمِ ابرویِ تو با یاد آمدحالتی رفت که محراب به فریاد آمد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی کوتاه و عرفانی با ردیف «حیرت آمد»، که یکی از مقام‌های مهم سلوک است. در عرفان، حیرت مرحله‌ای است که سالک در برابر عظمت حق از هر دانستنی تهی می‌شود. عشق تو نهال حیرت است و وصل تو کمال حیرت. بسا غرقه در حال وصل که سرانجام به حیرت رسید. بیت چهارم ژرف است: آن‌جا که خیال حیرت می‌آید، نه وصل می‌ماند و نه رسنده. و از هر سو که گوش دادم، آواز پرسش حیرت آمد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.