حافظ · غزل شماره ۱۷۳
در نمازم خَمِ ابرویِ تو با یاد آمد
در نمازم خَمِ ابرویِ تو با یاد آمدحالتی رفت که محراب به فریاد آمد
از من اکنون طمعِ صبر و دل و هوش مدارکان تحمّل که تو دیدی همه بر باد آمد
باده صافی شد و مرغانِ چمن مست شدندموسمِ عاشقی و کار به بنیاد آمد
بویِ بهبود ز اوضاعِ جهان میشنومشادی آورد گل و بادِ صبا شاد آمد
ای عروسِ هنر از بخت شکایت مَنِماحجلهٔ حُسن بیارای که داماد آمد
دلفریبانِ نباتی همه زیور بستنددلبرِ ماست که با حُسنِ خداداد آمد
زیرِ بارند درختان که تعلّق دارندای خوشا سرو که از بارِ غم آزاد آمد
مطرب از گفتهٔ حافظ غزلی نَغز بخوانتا بگویم که ز عهدِ طربم یاد آمد
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
بوی بهبود میآید و هنرت دیده خواهد شد. برای سبکبالی، از دلبستگیهای سنگین رها شو؛ مانند سرو آزاد.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی شاد در آمدن فصل عاشقی. در نماز خم ابروی تو به یادم آمد و حالی رفت که محراب به فریاد آمد. بیت چهارم امیدبخش است: بوی بهبود از اوضاع جهان میشنوم؛ گل شادی آورد و صبا شاد آمد. بیت پنجم به هنرمندان دلگرمی میدهد: ای عروس هنر، از بخت شکایت مکن که داماد آمد. بیت هفتم تمثیل مشهور سرو آزاد است: درختان که تعلق دارند زیر بارند؛ خوشا سرو که از بار غم آزاد است.
شرح بیتها
بیت ۱در نمازم خَمِ ابرویِ تو با یاد آمد / حالتی رفت که محراب به فریاد آمد
در نماز خم ابروی تو به یادم آمد و حالی رفت که محراب به فریاد آمد.
بیت ۴بویِ بهبود ز اوضاعِ جهان میشنوم / شادی آورد گل و بادِ صبا شاد آمد
بوی بهبود از اوضاع جهان میشنوم؛ گل شادی آورد و باد صبا شاد آمد.
بیت ۵ای عروسِ هنر از بخت شکایت مَنِما / حجلهٔ حُسن بیارای که داماد آمد
ای عروس هنر، از بخت شکایت مکن؛ حجله زیبایی را بیارای که داماد آمد.
بیت ۶دلفریبانِ نباتی همه زیور بستند / دلبرِ ماست که با حُسنِ خداداد آمد
دلفریبان گیاهی همه زیور بستند؛ این دلبر ماست که با زیبایی خداداد آمد.
بیت ۷زیرِ بارند درختان که تعلّق دارند / ای خوشا سرو که از بارِ غم آزاد آمد
درختانی که بار دارند زیر بارند؛ خوشا سرو که از بار غم آزاد آمد.
معنی واژهها
- خم ابرو
- انحنای ابرو
- محراب
- جایگاه امام در مسجد
- بهبود
- بهتر شدن
- حجله
- اتاق عروس
- نباتی
- گیاهی
- تعلق
- دلبستگی؛ و نیز بار داشتن
- نغز
- نیکو