پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۷۴ دیوان حافظ

مژده ای دل که دگر بادِ صبا بازآمد

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، مژده! این غزل از مژده‌بخش‌ترین فال‌های حافظ است: باد صبا بازآمد و هدهد خوش‌خبر از سبا برگشت. کسی یا چیزی که از دست رفته بود بازمی‌گردد؛ حافظ می‌گوید لطف خداداد مروت کرد و آن ماه‌رو از راه وفا بازآمد. حتی اگر دلخوری یا پیمان‌شکنی در میان بوده، در آشتی باز است. چشم‌انتظاری‌ات به سر می‌رسد.

شاه‌بیت فال شما

مردمی کرد و کرم لطفِ خداداد به منکـ‌آن بتِ ماه‌رخ از راهِ وفا بازآمد

متن کامل غزل

مژده ای دل که دگر بادِ صبا بازآمدهدهد خوش‌خبر از طَرْفِ سبا بازآمد

برکش ای مرغِ سحر نغمهٔ داوودی بازکه سلیمانِ گل از بادِ هوا بازآمد

عارفی کو که کُنَد فَهْم زبانِ سوسنتا بپرسد که چرا رفت و چرا بازآمد

مردمی کرد و کرم لطفِ خداداد به منکـ‌آن بتِ ماه‌رخ از راهِ وفا بازآمد

لاله بویِ میِ نوشین بشنید از دمِ صبحداغ‌دل بود، به امّیدِ دوا بازآمد

چشمِ من در رهِ این قافلهٔ راه بماندتا به گوشِ دلم آوازِ دَرا بازآمد

گرچه حافظ دَرِ رَنجِش زد و پیمان بِشکستلطفِ او بین که به لطف از درِ ما بازآمد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۷۵ است:

صبا به تهنیتِ پیرِ مِی‌فروش آمدکه موسمِ طرب و عیش و ناز و نوش آمد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از غزل‌های مژده‌بخش حافظ که برای فال بسیار محبوب است. ای دل، مژده که باد صبا بازآمد و هدهد خوش‌خبر از سوی سبا بازگشت. تمثیل‌های داستان سلیمان در سراسر غزل تکرار می‌شوند. بیت سوم پرسشی لطیف دارد: عارفی کجاست که زبان سوسن را بفهمد تا بپرسد چرا رفت و چرا بازآمد؟ بیت چهارم دل را شاد می‌کند: لطف خداداد مروت کرد و آن ماه‌رو از راه وفا بازآمد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.