پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۷۶ دیوان حافظ

سَحَرم دولتِ بیدار به بالین آمد

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، بخت بیدار به بالینت آمده و می‌گوید برخیز! حافظ از سحرگاهی می‌گوید که مژده آمدن یار را شنید و گریه و ناله‌اش سرانجام فریادرسش شد. فال تو نوید می‌دهد که غم رفته و شادی آمده است؛ به تعبیر خود غزل: به کام دل ما آن بشد و این آمد. از دشمن و دوست غم مخور و با دلی آسوده فرصت تازه را دریاب.

شاه‌بیت فال شما

سَحَرم دولتِ بیدار به بالین آمدگفت برخیز که آن خسرو شیرین آمد

متن کامل غزل

سَحَرم دولتِ بیدار به بالین آمدگفت برخیز که آن خسرو شیرین آمد

قدحی درکش و سرخوش به تماشا بخرامتا ببینی که نگارت به چه آیین آمد

مژدگانی بده ای خلوتیِ نافه‌گشایکه ز صحرایِ خُتَن آهویِ مُشکین آمد

گریه آبی به رخِ سوختگان بازآوردناله فریادرَسِ عاشقِ مسکین آمد

مرغِ دل باز هوادارِ کمان‌ابروییستای کبوتر نگران باش که شاهین آمد

ساقیا می بده و غم مخور از دشمن و دوستکه به کامِ دلِ ما آن بشد و این آمد

رسمِ بدعهدیِ ایّام چو دید ابرِ بهارگریه‌اش بر سمن و سنبل و نسرین آمد

چون صبا گفتهٔ حافظ بشنید از بلبلعَنبرافشان به تماشایِ ریاحین آمد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۷۷ است:

نه هر که چهره برافروخت دلبری داندنه هر که آینه سازد سِکندری داند

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی شاد در آمدن یار. سحرگاه دولت بیدار به بالینم آمد و گفت برخیز که آن خسرو شیرین آمد. بیت سوم با تصویر آهوی مشکین ختن مژده می‌دهد. بیت چهارم امیدبخش است: گریه آبرو را به سوختگان بازگرداند و ناله فریادرس عاشق بیچاره شد. بیت ششم پندی آرامش‌بخش است: ساقی، می بده و از دشمن و دوست غم مخور، که به کام دل ما آن رفت و این آمد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.