پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۱۷۶

سَحَرم دولتِ بیدار به بالین آمد

سَحَرم دولتِ بیدار به بالین آمدگفت برخیز که آن خسرو شیرین آمد

قدحی درکش و سرخوش به تماشا بخرامتا ببینی که نگارت به چه آیین آمد

مژدگانی بده ای خلوتیِ نافه‌گشایکه ز صحرایِ خُتَن آهویِ مُشکین آمد

گریه آبی به رخِ سوختگان بازآوردناله فریادرَسِ عاشقِ مسکین آمد

مرغِ دل باز هوادارِ کمان‌ابروییستای کبوتر نگران باش که شاهین آمد

ساقیا می بده و غم مخور از دشمن و دوستکه به کامِ دلِ ما آن بشد و این آمد

رسمِ بدعهدیِ ایّام چو دید ابرِ بهارگریه‌اش بر سمن و سنبل و نسرین آمد

چون صبا گفتهٔ حافظ بشنید از بلبلعَنبرافشان به تماشایِ ریاحین آمد

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

بخت بیدار به سراغت آمده؛ برخیز و فرصت را ببین. غم رفته و شادی آمده؛ از حرف دیگران نگران نباش.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی شاد در آمدن یار. سحرگاه دولت بیدار به بالینم آمد و گفت برخیز که آن خسرو شیرین آمد. بیت سوم با تصویر آهوی مشکین ختن مژده می‌دهد. بیت چهارم امیدبخش است: گریه آبرو را به سوختگان بازگرداند و ناله فریادرس عاشق بیچاره شد. بیت ششم پندی آرامش‌بخش است: ساقی، می بده و از دشمن و دوست غم مخور، که به کام دل ما آن رفت و این آمد.

شرح بیت‌ها

بیت ۱سَحَرم دولتِ بیدار به بالین آمد / گفت برخیز که آن خسرو شیرین آمد

سحرگاه بخت بیدار به بالینم آمد و گفت برخیز که آن خسرو شیرین آمد.

بیت ۳مژدگانی بده ای خلوتیِ نافه‌گشای / که ز صحرایِ خُتَن آهویِ مُشکین آمد

ای خلوت‌نشین نافه‌گشا، مژدگانی بده که از صحرای ختن آهوی مشکین آمد.

بیت ۴گریه آبی به رخِ سوختگان بازآورد / ناله فریادرَسِ عاشقِ مسکین آمد

گریه آبرو را به سوختگان بازگرداند و ناله فریادرس عاشق بیچاره شد.

بیت ۶ساقیا می بده و غم مخور از دشمن و دوست / که به کامِ دلِ ما آن بشد و این آمد

ساقی، می بده و از دشمن و دوست غم مخور، که به کام دل ما آن (غم) رفت و این (شادی) آمد.

معنی واژه‌ها

دولت بیدار
بخت یار
خسرو شیرین
پادشاه شیرین‌کار؛ اشاره به خسرو و شیرین
خرامیدن
با ناز راه رفتن
ختن
سرزمینی در ترکستان، مشهور به مشک
شاهین
پرنده شکاری
ریاحین
گیاهان خوشبو