پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۸۸ دیوان حافظ

مَرا به رِنْدی و عِشْق، آن فُضول، عِیْب کُنَد

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

کسی بر راه و انتخاب تو عیب می‌گیرد؛ حافظ پاسخ می‌دهد که کمال محبت را ببین نه نقص گناه را، که هر کس بی‌هنر باشد به عیب نگاه می‌کند. فال تو صبر و پایداری می‌خواهد: شبان وادی ایمن، یعنی موسی، وقتی به مراد رسید که سال‌ها با جان به شعیب خدمت کرد. کلید گنج سعادت، پذیرش اهل دل است؛ با صبر و خدمت، به مرادت می‌رسی.

شاه‌بیت فال شما

شُبانِ وادیِ اَیْمَن، گَهی رَسَد بِه مُرادکِه چَنْد سال، به جان، خِدْمَتِ شُعِیْب کُنَد

متن کامل غزل

مَرا به رِنْدی و عِشْق، آن فُضول، عِیْب کُنَدکِه اِعْتِراض بَر اَسْرارِ عِلْمِ غِیْب کُنَد

کَمالِ سِرِّ مُحَبَّت بِبین، نَه نَقْصِ گُناهکِه هَرکِه بی‌هُنَر اُفْتَد، نَظَر به عِیْب کُنَد

زِ عِطْرِ حورِ بِهِشْت، آن نَفَس بَرآیَد بویکه خاکِ مِیْکَدِهٔ ما، عَبیرِ جِیب کُنَد

چُنان زَنَد رَهِ اِسْلام، غَمْزِهٔ ساقیکِه اِجْتِناب زِ صَهْبا، مَگَر صُهِیْب کُنَد

کِلیدِ گَنْجِ سَعادَت، قَبولِ اَهْلِ دِل اَسْتمَباد آن‌که در این نکته، شَکّ و رِیْب کُنَد!

شُبانِ وادیِ اَیْمَن، گَهی رَسَد بِه مُرادکِه چَنْد سال، به جان، خِدْمَتِ شُعِیْب کُنَد

زِ دیدِه، خون بِچِکانَد فَسانِهٔ «حافِظ»چو یادِ وَقْتِ زَمانِ شَباب و شِیْب کُنَد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۸۹ است:

طایِرِ دولَت اَگَر باز گُذاری بِکُنَدیار بازآیَد و با وَصْل، قَراری بِکُنَد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در پاسخ به عیب‌جویان. آن فضول مرا به رندی و عشق عیب می‌کند؛ او بر اسرار علم غیب اعتراض دارد. بیت دوم پندی مشهور است: کمال راز محبت را ببین، نه نقص گناه را، که هر کس بی‌هنر باشد به عیب نگاه می‌کند. بیت پنجم کلید سعادت را قبول اهل دل می‌داند. بیت ششم به داستان موسی اشاره دارد: شبان وادی ایمن (موسی) زمانی به مراد رسید که چند سال با جان خدمت شعیب کرد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.