پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۱۹۰ دیوان حافظ

کِلْکِ مُشْکینِ تو، روزی که زِ ما یاد کُنَد

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، دلت در انتظار پیامی است و حافظ می‌گوید روزی که قلم یار از ما یاد کند، اجر آزاد کردن دویست بنده را می‌برد. یک پیام کوتاه می‌تواند دلی را شاد کند؛ اگر تو هم می‌توانی کسی را با پیامی خوشحال کنی، دریغ نکن. اگر جایی به مقصود نرسیدی، حافظ می‌گوید شاید باید راه بغداد را پیش گرفت؛ راه تازه را امتحان کن.

شاه‌بیت فال شما

کِلْکِ مُشْکینِ تو، روزی که زِ ما یاد کُنَدبِبَرَد اَجْرِ دو صَد بَنْدِه کِه آزاد کُنَد

متن کامل غزل

کِلْکِ مُشْکینِ تو، روزی که زِ ما یاد کُنَدبِبَرَد اَجْرِ دو صَد بَنْدِه کِه آزاد کُنَد

قاصِدِ مَنْزِلِ سَلْمیٰ که سَلامَت بادَشچِه شَوَد، گَر بِه سَلامی، دِلِ ما، شاد کُنَد؟

اِمْتِحان کُن! کِه بَسی گَنْجِ مُرادَت بِدَهَنْدگَر خَرابی چو مَرا، لُطْفِ تو، آباد کُنَد

یا رَب! اَنْدَر دِلِ آن خُسْروِ شیرین اَنْدازکِه بِه رَحْمَت، گُذَری بَر سَرِ فَرْهاد کُنَد!

شاه را بِهْ بُوَد اَز طاعَتِ صَدسالِه و زُهْدقَدْرِ یک ساعَتِه عُمْری کِه دَر او، داد کُنَد

حالیا، عِشْوِهٔ نازِ تو، زِ بُنْیادَم بُرْدتا دِگَربارِه، حَکیمانِه، چِه بُنْیاد کُنَد

گوهَرِ پاکِ تو از مِدْحَتِ ما مُسْتَغْنی‌ستفِکْرِ مَشّاطِه، چِه با حُسْنِ خُداداد کُنَد؟

رَه نَبُرْدیم بِه مَقْصودِ خود اَنْدَر شیرازخُرَّم آن روز که «حافِظ»، رَهِ بَغْداد کُنَد

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۹۱ است:

آن، کیست کز روی کَرَم، با ما وفاداری کند؟بر جای بدکاری چو من، یک دم نکوکاری کند؟

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در امید به نامه یار و ستایش عدالت. روزی که قلم مشکین تو از ما یاد کند، پاداش آزاد کردن دویست بنده را می‌برد. بیت چهارم به داستان خسرو و شیرین و فرهاد اشاره دارد. بیت پنجم از ابیات مشهور در ستایش عدالت است: برای پادشاه یک ساعت عمر که در آن داد کند از صد سال طاعت و زهد بهتر است. بیت پایانی آرزوی سفر است: در شیراز به مقصود نرسیدیم؛ خرم آن روز که حافظ راه بغداد در پیش گیرد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.