فال شما · غزل شماره ۱۹۹ دیوان حافظ
واعظان کاین جلوه در محراب و منبر می‌کنند
تعبیر فال
پیام کلی: هشدارای صاحب فال، به حرف کسانی که خودشان به آنچه می‌گویند عمل نمی‌کنند اعتماد نکن. حافظ در این غزل مشهور می‌پرسد: توبه‌فرمایان چرا خودشان کمتر توبه می‌کنند؟ و از واعظانی می‌گوید که بر منبر یک‌جورند و در خلوت جور دیگر. فال تو هشدار می‌دهد که در تصمیمت به ظاهر آراسته فریفته نشوی و خودت آنچه به دیگران توصیه می‌کنی را اول انجام دهی.
شاه‌بیت فال شما
مشکلی دارم، زِ دانشمندِ مجلس بازپرستوبه‌فرمایان، چرا خود توبه کمتر می‌کنند؟
اشتراک فال
تصویری از شاه‌بیت و تعبیر فال برای استوری یا فرستادن در پیام‌رسان؛ تصویر روی دستگاه خودتان ساخته می‌شود.
متن کامل غزل
واعظان کاین جلوه در محراب و منبر می‌کنندچون به خلوت می‌روند آن کارِ دیگر می‌کنند!
مشکلی دارم، زِ دانشمندِ مجلس بازپرستوبه‌فرمایان، چرا خود توبه کمتر می‌کنند؟
گوییا باور نمی‌دارند روزِ داوریکاین همه قَلب و دَغَل در کارِ داور می‌کنند
یا رب این نُودولَتان را با خَرِ خودْشان نشانکاین همه ناز از غلامِ تُرک و اَسْتَر می‌کنند
ای گدای خانِقَه، بَرْجَه که در دِیرِ مُغانمی‌دهند آبی و دل‌ها را توانگر می‌کنند
حُسنِ بی‌پایان او، چندان که عاشق می‌کُشدزمرهٔ دیگر به عشق از غیب سَر بَر می‌کنند
بر درِ می‌خانهٔ عشق ای مَلَک، تسبیح گویکاَندر آنجا، طینَتِ آدم مُخَمَّر می‌کنند
صبح‌دم از عرش می‌آمد خروشی، عقل گفت«قُدسیان گویی که شعرِ حافظ از بَر می‌کنند»
شاهد فال
به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۰۰ است:
دانی که چنگ و عود چه تَقریر می‌کنند؟پنهان خورید باده که تَعزیر می‌کنند
درباره این غزل
از مشهورترین غزل‌های انتقادی حافظ در نقد ریاکاری واعظان. واعظانی که در محراب و منبر جلوه می‌فروشند، وقتی به خلوت می‌روند کار دیگری می‌کنند. بیت دوم از پرکاربردترین ابیات است: مشکلی دارم، از دانشمند مجلس بپرس که توبه‌فرمایان چرا خودشان کمتر توبه می‌کنند؟ بیت سوم می‌گوید گویی روز داوری را باور ندارند. بیت چهارم طنزی گزنده به نودولتان دارد. بیت پایانی ادعایی شاعرانه است: فرشتگان شعر حافظ را از بر می‌کنند.
فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.