پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۰۲ دیوان حافظ

بُوَد آیا که درِ میکده‌ها بگشایند؟

تعبیر فال

پیام کلی: امید

دری به روی کارت بسته شده و شاید به ناحق. حافظ می‌پرسد آیا در میکده‌ها را می‌گشایند و گره از کار بسته ما باز می‌کنند؟ و خودش پاسخ می‌دهد: اگر برای دل زاهد خودبین بستند، دل قوی دار که برای خدا خواهند گشود. فال تو امید می‌دهد که این در باز می‌شود؛ کلید بسیاری از درهای بسته، دعا و صفای دل است.

شاه‌بیت فال شما

اگر از بهرِ دلِ زاهدِ خودبین بستنددل قوی دار که از بهرِ خدا بگشایند

متن کامل غزل

بُوَد آیا که درِ میکده‌ها بگشایند؟گره از کارِ فروبستهٔ ما بگشایند؟

اگر از بهرِ دلِ زاهدِ خودبین بستنددل قوی دار که از بهرِ خدا بگشایند

به صفایِ دلِ رندانِ صَبوحی‌زدگانبس درِ بسته به مِفْتاحِ دعا بگشایند

نامهٔ تَعزیَتِ دختر رَز بِنْویسیدتا همه مُغبَچِگان زلفِ دوتا بگشایند

گیسوی چنگ بِبُرّید به مرگِ مِیِ نابتا حریفان همه خون از مژه‌ها بگشایند

درِ میخانه ببستند خدایا مپسندکه درِ خانهٔ تزویر و ریا بگشایند

حافظ این خرقه که داری تو ببینی فرداکه چه زُنّار ز زیرش به دَغا بگشایند

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۰۳ است:

سال‌ها دفترِ ما در گرو صَهبا بودرونقِ می‌کده از درس و دعایِ ما بود

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در اعتراض به بستن میکده‌ها که آن را به دوران سخت‌گیری امیر مبارزالدین نسبت می‌دهند. آیا می‌شود در میکده‌ها را بگشایند و گره از کار بسته ما باز کنند؟ بیت دوم امیدبخش است: اگر برای دل زاهد خودبین بستند، دل قوی دار که برای خدا باز می‌کنند. بیت سوم مشهور است: با صفای دل رندان بسا در بسته را با کلید دعا می‌گشایند. بیت ششم دعایی تلخ است: خدایا مپسند که در میخانه را ببندند و در خانه ریا را باز کنند.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.