حافظ · غزل شماره ۲۰۲
بُوَد آیا که درِ میکده‌ها بگشایند؟
بُوَد آیا که درِ میکده‌ها بگشایند؟گره از کارِ فروبستهٔ ما بگشایند؟
اگر از بهرِ دلِ زاهدِ خودبین بستنددل قوی دار که از بهرِ خدا بگشایند
به صفایِ دلِ رندانِ صَبوحی‌زدگانبس درِ بسته به مِفْتاحِ دعا بگشایند
نامهٔ تَعزیَتِ دختر رَز بِنْویسیدتا همه مُغبَچِگان زلفِ دوتا بگشایند
گیسوی چنگ بِبُرّید به مرگِ مِیِ نابتا حریفان همه خون از مژه‌ها بگشایند
درِ میخانه ببستند خدایا مپسندکه درِ خانهٔ تزویر و ریا بگشایند
حافظ این خرقه که داری تو ببینی فرداکه چه زُنّار ز زیرش به دَغا بگشایند
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمده‌اید
دل قوی دار؛ درهایی که به ناحق بسته شده‌اند باز خواهند شد. کلید بسیاری از درهای بسته دعا و صفای دل است.
تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی در اعتراض به بستن میکده‌ها که آن را به دوران سخت‌گیری امیر مبارزالدین نسبت می‌دهند. آیا می‌شود در میکده‌ها را بگشایند و گره از کار بسته ما باز کنند؟ بیت دوم امیدبخش است: اگر برای دل زاهد خودبین بستند، دل قوی دار که برای خدا باز می‌کنند. بیت سوم مشهور است: با صفای دل رندان بسا در بسته را با کلید دعا می‌گشایند. بیت ششم دعایی تلخ است: خدایا مپسند که در میخانه را ببندند و در خانه ریا را باز کنند.
شرح بیت‌ها
بیت ۱بُوَد آیا که درِ میکده‌ها بگشایند؟ / گره از کارِ فروبستهٔ ما بگشایند؟
آیا می‌شود در میکده‌ها را بگشایند و گره از کار بسته ما باز کنند؟
بیت ۲اگر از بهرِ دلِ زاهدِ خودبین بستند / دل قوی دار که از بهرِ خدا بگشایند
اگر برای دل زاهد خودبین بستند، دلت قوی باشد که برای خدا باز خواهند کرد.
بیت ۳به صفایِ دلِ رندانِ صَبوحی‌زدگان / بس درِ بسته به مِفْتاحِ دعا بگشایند
به صفای دل رندان صبح‌خیز، بسا در بسته را با کلید دعا می‌گشایند.
بیت ۶درِ میخانه ببستند خدایا مپسند / که درِ خانهٔ تزویر و ریا بگشایند
در میخانه را بستند؛ خدایا مپسند که در خانه تزویر و ریا را بگشایند.
معنی واژه‌ها
- فروبسته
- بسته، گره‌خورده
- خودبین
- خودپسند
- صبوحی‌زده
- نوشنده باده صبحگاهی
- مفتاح
- کلید
- تعزیت
- سوگواری
- دختر رز
- شراب
- زنار
- کمربند مسیحیان؛ نشان کفر
- دغا
- فریب