پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۰۴ دیوان حافظ

یاد باد آن که نَهانَت نظری با ما بود

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، دلت برای روزهای خوش گذشته تنگ است؛ این غزل محبوب سراسر «یاد باد» است: یاد باد آن که در مجلس انس جز من و یار نبودیم و خدا با ما بود. فال تو می‌گوید یاد آن روزها را گرامی بدار، اما در حسرت نمان؛ ببین کدام بخش از آن حال خوش را می‌توانی به امروز برگردانی. پیوند دیرین هنوز زنده است.

شاه‌بیت فال شما

یاد باد آن که صَبوحی زده در مجلسِ انسجز من و یار نبودیم و خدا با ما بود

متن کامل غزل

یاد باد آن که نَهانَت نظری با ما بودرَقَمِ مِهرِ تو بر چهرهٔ ما پیدا بود

یاد باد آن که چو چَشمت به عِتابم می‌کُشتمُعْجِزِ عیسَویَت در لبِ شِکَّرخا بود

یاد باد آن که صَبوحی زده در مجلسِ انسجز من و یار نبودیم و خدا با ما بود

یاد باد آن که رُخَت شمعِ طَرَب می‌افروختوین دلِ سوخته پروانهٔ ناپروا بود

یاد باد آن که در آن بزمگَهِ خُلق و ادبآن که او خندهٔ مستانه زدی صَهبا بود

یاد باد آن که چو یاقوتِ قدح خنده زدیدر میانِ من و لعلِ تو حکایت‌ها بود

یاد باد آن که نگارم چو کمر بَربَستیدر رکابش مَهِ نو پیکِ جهان پیما بود

یاد باد آن که خرابات نشین بودم و مستوآنچه در مسجدم امروز کم است آنجا بود

یاد باد آن که به اصلاحِ شما می‌شد راستنظمِ هر گوهرِ ناسُفته که حافظ را بود

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۰۵ است:

تا ز میخانه و مِی نام و نشان خواهد بودسرِ ما خاکِ رَهِ پیرِ مُغان خواهد بود

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از غزل‌های نوستالژیک و بسیار محبوب حافظ که همه بیت‌هایش با «یاد باد آن که» آغاز می‌شود. حافظ خاطرات روزهای خوش با یار را یکی‌یکی به یاد می‌آورد: نگاه پنهانی که با ما داشتی، مجلس انسی که جز من و یار کسی نبود و خدا با ما بود، روزی که رخت شمع شادی را روشن می‌کرد. بیت هشتم تأمل‌برانگیز است: یاد باد روزی که خرابات‌نشین و مست بودم و آنچه امروز در مسجد کم دارم آن‌جا بود.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.