پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۱۳ دیوان حافظ

گوهرِ مخزنِ اسرار همان است که بود

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

احساس تو همان است که بود و این وفاداری ارزشمند است؛ حافظ با ردیف «همان است که بود» می‌گوید گوهر گنجینه اسرار دست‌نخورده مانده و مهر دل با همان نشان است. فال تو می‌گوید پیوندی که داری با گذشت زمان کهنه نشده است. به کسی که همچنان دلش نگران توست سر بزن و او را دریاب؛ او همان است که بود.

شاه‌بیت فال شما

گوهرِ مخزنِ اسرار همان است که بودحُقِّهٔ مِهر بدان مُهر و نشان است که بود

متن کامل غزل

گوهرِ مخزنِ اسرار همان است که بودحُقِّهٔ مِهر بدان مُهر و نشان است که بود

عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشندلاجرم چشمِ گهربار همان است که بود

از صبا پرس که ما را همه شب تا دمِ صبحبویِ زلفِ تو همان مونسِ جان است که بود

طالب لعل و گهر نیست وگرنه خورشیدهم‌چُنان در عملِ معدن و کان است که بود

کشتهٔ غمزهٔ خود را به زیارت دریابزانکه بیچاره همان دل‌نگران است که بود

رنگِ خونِ دلِ ما را که نهان می‌داریهمچنان در لبِ لعلِ تو عیان است که بود

زلفِ هندویِ تو گفتم که دگر رَه نزندسال‌ها رفت و بدان سیرت و سان است که بود

حافظا بازنما قصه خونابهٔ چشمکه بر این چشمه همان آبِ روان است که بود

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۱۴ است:

دیدم به خوابِ خوش که به دستم پیاله بودتعبیر رفت و کار به دولت حواله بود

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در ثبات عشق با ردیف «همان است که بود». گوهر گنجینه اسرار همان است که بود؛ صندوقچه مهر با همان مهر و نشان است. حافظ از هر سو نشان می‌دهد که هیچ چیز در عشقش تغییر نکرده: بوی زلف یار هنوز مونس جان است، دل بیچاره همچنان نگران است و زلف یار هنوز به همان شیوه راه می‌زند. بیت چهارم نکته‌ای ظریف دارد: خورشید هنوز در کار ساختن لعل و گوهر در معدن است، اما خریداری نیست.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.