حافظ · غزل شماره ۲۱۳
گوهرِ مخزنِ اسرار همان است که بود
گوهرِ مخزنِ اسرار همان است که بودحُقِّهٔ مِهر بدان مُهر و نشان است که بود
عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشندلاجرم چشمِ گهربار همان است که بود
از صبا پرس که ما را همه شب تا دمِ صبحبویِ زلفِ تو همان مونسِ جان است که بود
طالب لعل و گهر نیست وگرنه خورشیدهمچُنان در عملِ معدن و کان است که بود
کشتهٔ غمزهٔ خود را به زیارت دریابزانکه بیچاره همان دلنگران است که بود
رنگِ خونِ دلِ ما را که نهان میداریهمچنان در لبِ لعلِ تو عیان است که بود
زلفِ هندویِ تو گفتم که دگر رَه نزندسالها رفت و بدان سیرت و سان است که بود
حافظا بازنما قصه خونابهٔ چشمکه بر این چشمه همان آبِ روان است که بود
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
احساست همان است که بود و این وفاداری ارزشمند است. به کسی که همچنان نگران توست سر بزن.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی در ثبات عشق با ردیف «همان است که بود». گوهر گنجینه اسرار همان است که بود؛ صندوقچه مهر با همان مهر و نشان است. حافظ از هر سو نشان میدهد که هیچ چیز در عشقش تغییر نکرده: بوی زلف یار هنوز مونس جان است، دل بیچاره همچنان نگران است و زلف یار هنوز به همان شیوه راه میزند. بیت چهارم نکتهای ظریف دارد: خورشید هنوز در کار ساختن لعل و گوهر در معدن است، اما خریداری نیست.
شرح بیتها
بیت ۱گوهرِ مخزنِ اسرار همان است که بود / حُقِّهٔ مِهر بدان مُهر و نشان است که بود
گوهر گنجینه اسرار همان است که بود؛ صندوقچه مهر با همان مهر و نشان است که بود.
بیت ۲عاشقان زُمرهٔ اربابِ امانت باشند / لاجرم چشمِ گهربار همان است که بود
عاشقان از زمره امانتدارانند؛ ناچار چشم گوهربار (اشکریز) همان است که بود.
بیت ۴طالب لعل و گهر نیست وگرنه خورشید / همچُنان در عملِ معدن و کان است که بود
کسی طالب لعل و گوهر نیست، وگرنه خورشید هنوز در کار معدن و کان است، همانطور که بود.
بیت ۵کشتهٔ غمزهٔ خود را به زیارت دریاب / زانکه بیچاره همان دلنگران است که بود
کشته غمزه خود را به دیدار دریاب، زیرا آن بیچاره همان دلنگران است که بود.
بیت ۸حافظا بازنما قصه خونابهٔ چشم / که بر این چشمه همان آبِ روان است که بود
حافظ، قصه اشک خونین را بازگو، که بر این چشمه همان آب روان است که بود.
معنی واژهها
- مخزن
- گنجینه
- حقه مهر
- صندوقچه محبت
- ارباب امانت
- امانتداران
- مونس
- همدم
- کان
- معدن
- هندو
- سیاه
- سیرت و سان
- شیوه و رفتار