پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۲۳ دیوان حافظ

هرگزم نقشِ تو از لوحِ دل و جان نَرَوَد

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

ای صاحب فال، محبتی در دلت ریشه دوانده که به آسانی بیرون نمی‌رود؛ حافظ می‌گوید مهرت چنان در دل و جانم جای گرفته که اگر سر برود، از دل نمی‌رود. این وفاداری ارزشمند است. اگر به این پیوند باور داری، صبور و وفادار بمان. اما حافظ در بیت آخر هم پندی دارد: هر کس نمی‌خواهد سرگردان شود، دل به هر زیبایی ندهد. مراقب دلت باش.

شاه‌بیت فال شما

آن چُنان مِهر توام در دل و جان جای گرفتکه اگر سر برود، از دل و از جان نرود

متن کامل غزل

هرگزم نقشِ تو از لوحِ دل و جان نَرَوَدهرگز از یادِ من آن سروِ خرامان نَرَوَد

از دِماغِ مَنِ سرگشته خیالِ دَهَنَتبه جفایِ فلک و غُصهٔ دوران نرود

در ازل بست دلم با سرِ زلفت پیوندتا ابد سر نَکشَد، وز سرِ پیمان نرود

هر چه جز بارِ غمت بر دلِ مسکینِ من استبرود از دلِ من وز دلِ من آن نرود

آن چُنان مِهر توام در دل و جان جای گرفتکه اگر سر برود، از دل و از جان نرود

گر رَوَد از پِی خوبان دلِ من معذور استدرد دارد چه کُنَد کز پِی درمان نرود

هر که خواهد که چو حافظ نشود سرگرداندل به خوبان ندهد وز پِی ایشان نرود

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۲۴ است:

خوشا دلی که مدام از پِی نظر نرودبه هر دَرَش که بخوانند بی‌خبر نرود

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در وفاداری همیشگی با ردیف «نرود». هرگز نقش تو از لوح دل و جانم نمی‌رود و آن سرو خرامان از یادم نمی‌رود. بیت سوم پیوند ازلی عشق را بیان می‌کند: دلم در ازل با سر زلفت پیوند بست و تا ابد از پیمان سر نمی‌پیچد. بیت پنجم اوج وفاداری است: مهرت چنان در دل و جانم جای گرفته که اگر سر برود، از دل و جان نمی‌رود. بیت ششم منطق عاشق است: دردمند است، چرا دنبال درمان نرود؟

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.