پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۲۶ دیوان حافظ

تَرسَم که اشک، در غمِ ما پرده‌دَر شود

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

ای صاحب فال، از مشهورترین بیت‌های دیوان پاسخ نیت توست: «گویند سنگ لعل شود در مقام صبر؛ آری شود، ولیک به خون جگر شود». نیتت برآورده می‌شود، اما صبر و رنج می‌خواهد. حافظ می‌گوید از هر کرانه تیر دعا روانه کرده‌ام، باشد که یکی کارگر شود. دعا و کوششت را ادامه بده؛ از کیمیای مهر، خاک هم زر می‌شود.

شاه‌بیت فال شما

گویند سنگْ لَعل شود، در مقامِ صبرآری شود، وَلیکْ به خونِ جِگِر شود

متن کامل غزل

تَرسَم که اشک، در غمِ ما پرده‌دَر شودوین رازِ سر به مُهر به عالَم سَمَر شود

گویند سنگْ لَعل شود، در مقامِ صبرآری شود، وَلیکْ به خونِ جِگِر شود

خواهَم شُدَن به میکده گریان و دادخواهکَز دستِ غَم خلاصِ مَن، آنجا مَگَر شود

از هَر کَرانه تیرِ دُعا کَرده‌ام رَوانباشَد کَز آن میانه یکی کارگر شود

ای جانْ حَدیثِ ما بَرِ دِلدار بازگولیکن چنان مَگو که صَبا را خَبَر شود

از کیمیایِ مِهرِ تو زَر گَشت رویِ مَنآری به یُمْنِ لطفِ شُما خاک، زَر شود

دَر تنگنایِ حِیرتَم از نِخوتِ رَقیبیا رَب مَبادْ آن که گدا معتبر شود

بَس نکته غیرحُسن بِباید که تا کَسیمَقبولِ طبعِ مردمِ صاحب‌نظر شود

این سَرکشی که کنگرهٔ کاخِ وَصلْ راستسَرها بر آستانهٔ او خاکِ دَر شود

حافظ چو نافهٔ سَرِ زُلفش به دَستِ توستدَمْ دَرکَش اَر نِه بادِ صبا را خبر شود

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۲۷ است:

گر چه بر واعظِ شهر این سخن آسان نشودتا ریا وَرزَد و سالوس مسلمان نشود

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از غزل‌های پرکاربرد حافظ برای فال. می‌ترسم اشک در غم ما پرده‌دری کند و این راز سربسته در عالم افسانه شود. بیت دوم از مشهورترین ابیات دیوان است: می‌گویند سنگ در مقام صبر لعل می‌شود؛ آری می‌شود، اما با خون جگر. بیت چهارم امیدبخش است: از هر کرانه تیر دعا روانه کرده‌ام، شاید یکی کارگر شود. بیت ششم نیز مشهور است: از کیمیای مهر تو رویم زر شد؛ آری با برکت لطف شما خاک زر می‌شود.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.