حافظ · غزل شماره ۲۲۶
تَرسَم که اشک، در غمِ ما پردهدَر شود
تَرسَم که اشک، در غمِ ما پردهدَر شودوین رازِ سر به مُهر به عالَم سَمَر شود
گویند سنگْ لَعل شود، در مقامِ صبرآری شود، وَلیکْ به خونِ جِگِر شود
خواهَم شُدَن به میکده گریان و دادخواهکَز دستِ غَم خلاصِ مَن، آنجا مَگَر شود
از هَر کَرانه تیرِ دُعا کَردهام رَوانباشَد کَز آن میانه یکی کارگر شود
ای جانْ حَدیثِ ما بَرِ دِلدار بازگولیکن چنان مَگو که صَبا را خَبَر شود
از کیمیایِ مِهرِ تو زَر گَشت رویِ مَنآری به یُمْنِ لطفِ شُما خاک، زَر شود
دَر تنگنایِ حِیرتَم از نِخوتِ رَقیبیا رَب مَبادْ آن که گدا معتبر شود
بَس نکته غیرحُسن بِباید که تا کَسیمَقبولِ طبعِ مردمِ صاحبنظر شود
این سَرکشی که کنگرهٔ کاخِ وَصلْ راستسَرها بر آستانهٔ او خاکِ دَر شود
حافظ چو نافهٔ سَرِ زُلفش به دَستِ توستدَمْ دَرکَش اَر نِه بادِ صبا را خبر شود
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
صبر کن؛ سنگ با صبر لعل میشود، هرچند با خون جگر. دعاهایت را ادامه بده؛ یکی از آنها کارگر خواهد شد.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
از غزلهای پرکاربرد حافظ برای فال. میترسم اشک در غم ما پردهدری کند و این راز سربسته در عالم افسانه شود. بیت دوم از مشهورترین ابیات دیوان است: میگویند سنگ در مقام صبر لعل میشود؛ آری میشود، اما با خون جگر. بیت چهارم امیدبخش است: از هر کرانه تیر دعا روانه کردهام، شاید یکی کارگر شود. بیت ششم نیز مشهور است: از کیمیای مهر تو رویم زر شد؛ آری با برکت لطف شما خاک زر میشود.
شرح بیتها
بیت ۱تَرسَم که اشک، در غمِ ما پردهدَر شود / وین رازِ سر به مُهر به عالَم سَمَر شود
میترسم اشک در غم ما پردهدری کند و این راز سربسته در عالم افسانه شود.
بیت ۲گویند سنگْ لَعل شود، در مقامِ صبر / آری شود، وَلیکْ به خونِ جِگِر شود
میگویند سنگ در مقام صبر لعل میشود؛ آری میشود، اما با خون جگر.
بیت ۴از هَر کَرانه تیرِ دُعا کَردهام رَوان / باشَد کَز آن میانه یکی کارگر شود
از هر کرانه تیر دعا روانه کردهام؛ شاید از میان آنها یکی کارگر شود.
بیت ۵ای جانْ حَدیثِ ما بَرِ دِلدار بازگو / لیکن چنان مَگو که صَبا را خَبَر شود
ای جان، حدیث ما را نزد دلدار بازگو، اما چنان مگو که صبا خبردار شود.
بیت ۶از کیمیایِ مِهرِ تو زَر گَشت رویِ مَن / آری به یُمْنِ لطفِ شُما خاک، زَر شود
از کیمیای مهر تو رویم زر (زرد) شد؛ آری با برکت لطف شما خاک زر میشود.
معنی واژهها
- پردهدر
- افشاگر
- سر به مهر
- سربسته
- سمر
- افسانه
- مقام صبر
- مرحله شکیبایی
- کارگر
- اثربخش
- کیمیا
- ماده زرساز
- نخوت
- غرور
- نافه
- کیسه مشک