پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۳۱ دیوان حافظ

گفتم غمِ تو دارم گفتا غمَت سرآید

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، از مشهورترین غزل‌های گفت‌وگویی دیوان به فال تو آمده است. گفتم غم تو را دارم، گفت: «غمت سرآید». و در پایان: خاموش حافظ، که این غصه هم سر می‌آید. فال تو بشارت می‌دهد که غصه‌ات پایان می‌یابد. آنچه اکنون گمراهت کرده، روزی راهنمایت می‌شود. و پند یار را هم بشنو: برنامه‌ات را تا وقتش نرسیده با کسی نگو.

شاه‌بیت فال شما

گفتم زمانِ عِشرَت دیدی که چون سر آمد؟گفتا خموش حافظ کـاین غصّه هم سر آید

متن کامل غزل

گفتم غمِ تو دارم گفتا غمَت سرآیدگفتم که ماهِ من شو گفتا اگر برآید

گفتم ز مِهروَرزان رسمِ وفا بیاموزگفتا ز خوب‌رویان این کار کمتر آید

گفتم که بر خیالت راهِ نظر ببندمگفتا که شب‌رو است او از راهِ دیگر آید

گفتم که بویِ زلفت گمراهِ عالَمَم کردگفتا اگر بدانی هم اوت رهبر آید

گفتم خوشا هوایی کز بادِ صبح خیزدگفتا خُنُک نسیمی کز کویِ دلبر آید

گفتم که نوشِ لَعلَت ما را به آرزو کشتگفتا تو بندگی کن کاو بنده‌پرور آید

گفتم دلِ رحیمت کِی عزمِ صلح دارد؟گفتا مگوی با کس تا وقتِ آن درآید

گفتم زمانِ عِشرَت دیدی که چون سر آمد؟گفتا خموش حافظ کـاین غصّه هم سر آید

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۳۲ است:

بر سرِ آنم که گر ز دست برآیددست به‌کاری زنم که غصّه سرآید

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از مشهورترین غزل‌های گفت‌وگویی حافظ که همه بیت‌هایش با «گفتم... گفتا» ساخته شده است. عاشق شکایت می‌کند و یار با زیرکی پاسخ می‌دهد. گفتم غم تو را دارم، گفت غمت به سر می‌آید. گفتم بوی زلفت گمراهم کرد، گفت اگر بدانی همان رهبرت می‌شود. بیت هفتم پندی در رازداری است: گفتم کی قصد آشتی داری؟ گفت با کسی مگو تا وقتش برسد. بیت پایانی امیدبخش است: خاموش حافظ، این غصه هم به سر می‌آید.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.