گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۳۳ دیوان حافظ

دست از طلب ندارم تا کامِ من برآید

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، از پرکاربردترین مطلع‌های دیوان پاسخ نیت توست: «دست از طلب ندارم تا کام من برآید؛ یا تن رسد به جانان یا جان ز تن برآید». پایداری تو سرانجام به نتیجه می‌رسد. آنچه می‌خواهی ارزش این همه کوشش را دارد و حافظ هم می‌گوید هر جا نام او در انجمن عاشقان بیاید، به نیکی یاد می‌شود. دست از تلاش برندار.

شاه‌بیت فال شما

دست از طلب ندارم تا کامِ من برآیدیا تن رسد به جانان یا جان ز تن برآید

متن کامل غزل

دست از طلب ندارم تا کامِ من برآیدیا تن رسد به جانان یا جان ز تن برآید

بگشای تربتم را بعد از وفات و بنگرکز آتش درونم دود از کفن برآید

بنمای رخ که خَلقی والِه شَوَند و حیرانبگشای لب که فریاد از مرد و زن برآید

جان بر لب است و حسرت در دل که از لبانشنگرفته هیچ کامی جان از بدن برآید

از حسرتِ دهانش آمد به تنگ جانمخود کامِ تنگدستان کی زان دهن برآید

گویند ذکرِ خیرش در خیلِ عشقبازانهر جا که نامِ حافظ در انجمن برآید

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۳۴ است:

چو آفتاب مِی از مشرقِ پیاله برآیدز باغِ عارِضِ ساقی هزار لاله برآید

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از مشهورترین غزل‌های حافظ در پایداری و طلب. بیت نخست از پرکاربردترین مطلع‌های دیوان است: دست از طلب برنمی‌دارم تا کامم برآید؛ یا تن به جانان می‌رسد یا جان از تن برمی‌آید. بیت دوم تصویری شگفت دارد: پس از مرگم گورم را بگشا و ببین که از آتش درونم دود از کفن برمی‌آید. بیت‌های بعد زیبایی یار را وصف می‌کنند که اگر رخ بنماید خلقی حیران می‌شوند.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.