پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۳۶ دیوان حافظ

اگر آن طایرِ قدسی ز دَرَم بازآید

تعبیر فال

پیام کلی: امید

امید بازگشت کسی یا چیزی ارزشمند را در دل داری؛ حافظ می‌گوید اگر آن پرنده قدسی بازآید، عمر گذشته به من بازمی‌گردد. او به اشک‌های چون بارانش امید دارد که برق دولت رفته را بازگرداند. فال تو می‌گوید اشک‌ها و دعاهایت بی‌اثر نیست؛ اگر آه سحرگاهت شنیده شود، آنچه رفته بازمی‌آید. امیدت را نگه دار.

شاه‌بیت فال شما

دارم امّید بر این اشکِ چو باران که دگربرقِ دولت که بِرَفت از نظرم بازآید

متن کامل غزل

اگر آن طایرِ قدسی ز دَرَم بازآیدعمرِ بگذشته به پیرانه سرم بازآید

دارم امّید بر این اشکِ چو باران که دگربرقِ دولت که بِرَفت از نظرم بازآید

آن که تاجِ سرِ من خاکِ کفِ پایش بوداز خدا می‌طلبم تا به سرم بازآید

خواهم اندر عقبش رفت به یاران عزیزشخصم ار بازنیاید خبرم بازآید

گر نثارِ قدمِ یارِ گرامی نکنمگوهرِ جان به چه کار دگرم بازآید؟

کوسِ نو دولتی از بامِ سعادت بزنمگر ببینم که مَهِ نوسفرم بازآید

مانِعَش غلغلِ چنگ است و شکرخوابِ صَبوحور نه گر بشنود آهِ سحرم بازآید

آرزومندِ رخِ شاهِ چو ماهم حافظهمتی تا به سلامت ز درم بازآید

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۳۷ است:

نفس برآمد و کام از تو بر نمی‌آیدفغان که بختِ من از خواب در نمی‌آید

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از غزل‌های محبوب در انتظار بازگشت. اگر آن پرنده قدسی از درم بازآید، عمر گذشته در پیری به من بازمی‌گردد. بیت دوم امیدبخش است: به این اشک مانند باران امید دارم که برق دولتی که از نظرم رفت، بازآید. بیت چهارم وفاداری را نشان می‌دهد: به دنبالش می‌روم؛ اگر خودم بازنیامدم، خبرم بازآید. بیت هفتم نکته‌ای لطیف دارد: مانعش صدای چنگ و خواب صبحگاهی است، وگرنه اگر آه سحرم را بشنود بازمی‌گردد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.