پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۳۹ دیوان حافظ

رسید مژده که آمد بهار و سبزه دمید

تعبیر فال

پیام کلی: پند

ای صاحب فال، بهار آمده و سبزه دمیده است، اما پند اصلی فال تو در بیت چهارم است: «مکن ز غصه شکایت که در طریق طلب، به راحتی نرسید آن که زحمتی نکشید». از سختی‌ها شکایت نکن؛ بی‌زحمت، راحتی به دست نمی‌آید. تلاشت را ادامه بده و از فصل خوش پیش رو هم بهره ببر؛ بهار می‌گذرد و باید آن را دریافت.

شاه‌بیت فال شما

مَکُن ز غُصّه شکایت که در طریقِ طلببه راحتی نرسید آن که زحمتی نکشید

متن کامل غزل

رسید مژده که آمد بهار و سبزه دمیدوظیفه گر برسد، مصرفش گُل است و نَبید

صَفیرِ مرغ برآمد، بَطِ شراب کجاست؟فَغان فتاد به بلبل، نقابِ گُل که کشید؟

ز میوه‌های بهشتی چه ذوق دریابدهر آن که سیبِ زَنَخدانِ شاهدی نَگَزید

مَکُن ز غُصّه شکایت که در طریقِ طلببه راحتی نرسید آن که زحمتی نکشید

ز رویِ ساقی مَه‌وَش گلی بچین امروزکه گِردِ عارضِ بُستان خطِ بنفشه دمید

چُنان کرشمهٔ ساقی دلم ز دست بِبُردکه با کسی دِگَرَم نیست برگِ گفت و شَنید

من این مُرَقَّعِ رنگین چو گُل، بخواهم سوختکه پیرِ باده‌فروشش به جُرعه‌ای نخرید

بهار می‌گذرد دادگسترا دریابکه رفت موسم و حافظ هنوز مِی نچشید

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۴۰ است:

ابرِ آذاری برآمد بادِ نوروزی وزیدوَجهِ مِی می‌خواهم و مُطرب، که می‌گوید رسید؟

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی بهاری با پندی مشهور در تلاش. مژده رسید که بهار آمد و سبزه دمید؛ اگر مستمری برسد، خرجش گل و باده است. بیت سوم پرسشی زیباست: هر کس سیب زنخدان زیبارویی را نگزید، از میوه‌های بهشتی چه ذوقی می‌یابد؟ بیت چهارم از پرکاربردترین ابیات دیوان است: از غصه شکایت مکن، که در راه طلب کسی که زحمتی نکشید به راحتی نرسید. بیت پایانی هشداری است: بهار می‌گذرد، ای دادگستر دریاب.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.