پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۴۰ دیوان حافظ

ابرِ آذاری برآمد بادِ نوروزی وزید

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ابر بهاری آمده و باد نوروزی وزیده است؛ فال تو نوید گشایش می‌دهد. حافظ می‌گوید گویی از بخت من کاری گشوده می‌شود، چون دیشب دعا می‌کردم و صبح صادق می‌دمید. دعای سحرگاهی تو هم شنیده شده است. اگر تنگدستی یا دشواری داری، شرمسار نباش و آبرویت را نفروش؛ بار عشق و تنگدستی سخت است، اما بهار در راه است.

شاه‌بیت فال شما

گوییا خواهد گشود از دولتم کاری که دوشمن همی‌کردم دعا و صبحِ صادق می‌دمید

متن کامل غزل

ابرِ آذاری برآمد بادِ نوروزی وزیدوَجهِ مِی می‌خواهم و مُطرب، که می‌گوید رسید؟

شاهدان در جلوه و من شرمسارِ کیسه‌امبارِ عشق و مُفلسی صَعب است، می‌باید کشید

قَحطِ جُود است آبروی خود نمی‌باید فروختباده و گُل از بهایِ خرقه می‌باید خرید

گوییا خواهد گشود از دولتم کاری که دوشمن همی‌کردم دعا و صبحِ صادق می‌دمید

با لبی و صد هزاران خنده آمد گل به باغاز کریمی گوییا در گوشه‌ای بویی شنید

دامنی گر چاک شد در عالمِ رندی چه باکجامه‌ای در نیکنامی نیز می‌باید درید

این لطایف کز لبِ لَعلِ تو من گفتم، که گفت؟وین تَطاول کز سرِ زلفِ تو من دیدم، که دید؟

عدلِ سلطان گر نپرسد حالِ مظلومانِ عشقگوشه‌گیران را ز آسایش طمع باید بُرید

تیرِ عاشق‌کُش ندانم بر دلِ حافظ که زداین قَدَر دانم که از شعرِ تَرَش خون می‌چکید

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۴۱ است:

معاشران ز حریفِ شبانه یاد آریدحقوقِ بندگیِ مخلصانه یاد آرید

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی بهاری که با آمدن ابر آذار (ماه سریانی برابر با مارس) و باد نوروزی آغاز می‌شود. حافظ خرجی برای می و مطرب می‌خواهد و از تنگدستی شرمسار است. بیت چهارم امیدبخش است: گویی از بخت من کاری گشوده می‌شود، زیرا دیشب دعا می‌کردم و صبح صادق می‌دمید. بیت ششم نکته‌ای مشهور دارد: اگر دامنی در عالم رندی چاک شد چه باک؟ جامه‌ای در نیک‌نامی هم باید درید. بیت پایانی درباره سوز شعر حافظ است.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.