پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۴۲ دیوان حافظ

بیا که رایتِ منصورِ پادشاه رسید

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، پرچم پیروزی رسیده است! این غزل با بشارت فتح آغاز می‌شود و در بیت پنجم داستان یوسف را یادآوری می‌کند: عزیز مصر به رغم برادران حسود از قعر چاه به اوج ماه رسید. فال تو نوید پیروزی و دادرسی را می‌دهد. حافظ می‌گوید با ورد نیمه‌شب و درس صبحگاه به بارگاه قبول رسید؛ با پایداری و دعا آماده دریافتش باش.

شاه‌بیت فال شما

عزیزِ مصر به رغمِ برادران غیورز قعرِ چاه برآمد به اوجِ ماه رسید

متن کامل غزل

بیا که رایتِ منصورِ پادشاه رسیدنویدِ فتح و بشارت به مِهر و ماه رسید

جمالِ بخت ز رویِ ظفر نقاب انداختکمالِ عدل به فریادِ دادخواه رسید

سپهر، دور خوش اکنون کُنَد که ماه آمدجهان به کامِ دل اکنون رسد که شاه رسید

ز قاطعانِ طریق این زمان شوند ایمنقوافلِ دل و دانش که مَرد راه رسید

عزیزِ مصر به رغمِ برادران غیورز قعرِ چاه برآمد به اوجِ ماه رسید

کجاست صوفیِ دَجّال فِعلِ مُلحِدشکلبگو بسوز، که مهدیِّ دین پناه رسید

صبا بگو که چه‌ها بر سرم در این غمِ عشقز آتشِ دلِ سوزان و دودِ آه رسید

ز شوقِ رویِ تو شاها بدین اسیرِ فراقهمان رسید کز آتش به برگِ کاه رسید

مرو به خواب که حافظ به بارگاهِ قبولز وِردِ نیمْ شب و درسِ صبحگاه رسید

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۴۳ است:

بویِ خوشِ تو هر که ز بادِ صبا شنیداز یارِ آشنا سخنِ آشنا شنید

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در شادی بازگشت پادشاهی پیروز به شیراز. بیا که پرچم پیروز پادشاه رسید و مژده فتح به مهر و ماه رسید. بیت دوم از برقراری عدل می‌گوید: کمال عدل به فریاد دادخواه رسید. بیت پنجم تمثیلی از داستان یوسف است: عزیز مصر به رغم برادران حسود از قعر چاه برآمد و به اوج ماه رسید. بیت پایانی راز رسیدن به درگاه قبول را ذکر نیمه‌شب و درس صبحگاه می‌داند.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.