پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۴۳ دیوان حافظ

بویِ خوشِ تو هر که ز بادِ صبا شنید

تعبیر فال

پیام کلی: پند

پند دلسوزانه را با گوش باز بشنو؛ حافظ می‌گوید پند حکیم عین درستی و خیر است و خجسته کسی که آن را با رضا بشنود. فال تو می‌گوید در تصمیمت از خرد دیگران بهره بگیر. و بیت آخر را هم به یاد داشته باش: وظیفه تو دعا و کار نیک است؛ در بند آن نباش که دیگران می‌بینند یا نه. اگر از جایی محروم شدی، از گلشن روزگار کسی بوی وفا نشنید.

شاه‌بیت فال شما

پندِ حکیمْ محضِ صَواب است و عینِ خیرفرخنده آن کسی که به سَمعِ رضا شنید

متن کامل غزل

بویِ خوشِ تو هر که ز بادِ صبا شنیداز یارِ آشنا سخنِ آشنا شنید

ای شاهِ حُسن، چَشم به حالِ گدا فِکَنکـاین گوش بس حکایتِ شاه و گدا شنید

خوش می‌کنم به بادهٔ مُشکین مَشامِ جانکز دلق‌پوشِ صومعه بویِ ریا شنید

سِرِّ خدا که عارفِ سالِک به کَس نگفتدر حیرتم که باده‌فروش از کجا شنید

یا رب کجاست محرمِ رازی که یک زماندل شرحِ آن دهد که چه گفت و چه‌ها شنید

اینَش سزا نبود دلِ حق‌گُزارِ منکز غمگسارِ خود سخنِ ناسزا شنید

محروم اگر شدم ز سرِ کویِ او چه شد؟از گلشنِ زمانه که بویِ وفا شنید؟

ساقی بیا که عشق ندا می‌کند بلندکان کس که گفت قصهٔ ما هم ز ما شنید

ما باده زیرِ خرقه نه امروز می‌خوریمصد بار پیرِ میکده این ماجرا شنید

ما مِی به بانگِ چنگ نه امروز می‌کشیمبس دور شد که گنبدِ چرخ این صدا شنید

پندِ حکیمْ محضِ صَواب است و عینِ خیرفرخنده آن کسی که به سَمعِ رضا شنید

حافظ، وظیفهٔ تو دعا گفتن است و بسدر بَندِ آن مباش که نشنید یا شنید

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۴۴ است:

معاشران! گره از زلفِ یار باز کنیدشبی خوش‌ است بدین قصه‌اش دراز کنید

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در راز عشق و پند شنیدن. هر کس بوی خوش تو را از باد صبا شنید، از یار آشنا سخن آشنا شنید. بیت چهارم پرسشی طنزآمیز است: راز خدا را که عارف سالک به کسی نگفت، در حیرتم که باده‌فروش از کجا شنید. بیت هفتم نکته‌ای تلخ است: اگر از کوی او محروم شدم چه شد؟ چه کسی از گلشن روزگار بوی وفا شنید؟ بیت یازدهم پند مشهوری است: پند حکیم عین درستی و خیر است؛ خجسته کسی که آن را با گوش رضا شنید.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.