حافظ · غزل شماره ۲۴۴
معاشران! گره از زلفِ یار باز کنید
معاشران! گره از زلفِ یار باز کنیدشبی خوش است بدین قصهاش دراز کنید
حضورِ خلوتِ اُنس است و دوستان جمعندوَ اِنْ یَکاد بخوانید و در فَراز کنید
رَباب و چنگ به بانگِ بلند میگویند«که گوشِ هوش به پیغامِ اهلِ راز کنید»
به جانِ دوست که غم پرده بر شما نَدَرَدگر اعتماد بر الطافِ کارساز کنید
میانِ عاشق و معشوق فَرق بسیار استچو یار ناز نماید، شما نیاز کنید
نخست موعظهٔ پیرِ صحبت این حرف استکه «از مُصاحبِ ناجِنس اِحتِراز کنید»
هر آن کسی که در این حلقه نیست زنده به عشقبر او نَمُرده، به فتوای من نماز کنید
وگر طلب کند انعامی از شما حافظحَوالَتَش به لبِ یارِ دلنواز کنید
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
در انتخاب همنشین دقت کن؛ از کسانی که با تو همدل نیستند دوری کن. به لطف خدا اعتماد کن تا غم پردهات را ندرد.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی شاد در مجلس دوستان با پندهای مشهور. ای همنشینان، گره از زلف یار باز کنید؛ شب خوشی است، آن را با این قصه دراز کنید. بیت دوم به آیه «و ان یکاد» اشاره دارد که برای دفع چشمزخم خوانده میشود. بیت پنجم مشهور است: میان عاشق و معشوق فرق بسیار است؛ وقتی یار ناز کند، شما نیاز کنید. بیت ششم پند اصلی است: از همنشین ناهمجنس پرهیز کنید. بیت هفتم از تندترین ابیات حافظ است.
شرح بیتها
بیت ۱معاشران! گره از زلفِ یار باز کنید / شبی خوش است بدین قصهاش دراز کنید
ای همنشینان، گره از زلف یار باز کنید؛ شب خوشی است، آن را با این قصه دراز کنید.
بیت ۲حضورِ خلوتِ اُنس است و دوستان جمعند / وَ اِنْ یَکاد بخوانید و در فَراز کنید
خلوت انس است و دوستان جمعاند؛ «و ان یکاد» بخوانید و در را ببندید.
بیت ۵میانِ عاشق و معشوق فَرق بسیار است / چو یار ناز نماید، شما نیاز کنید
میان عاشق و معشوق فرق بسیار است؛ وقتی یار ناز کند، شما نیاز کنید.
بیت ۶نخست موعظهٔ پیرِ صحبت این حرف است / که «از مُصاحبِ ناجِنس اِحتِراز کنید»
نخستین پند پیر همنشینی این است که از همنشین ناهمجنس پرهیز کنید.
بیت ۷هر آن کسی که در این حلقه نیست زنده به عشق / بر او نَمُرده، به فتوای من نماز کنید
هر کس در این حلقه به عشق زنده نیست، به فتوای من بر او نمرده نماز میت بخوانید.
معنی واژهها
- معاشران
- همنشینان
- و ان یکاد
- آیهای از سوره قلم برای دفع چشمزخم
- فراز کردن
- بستن
- رباب
- سازی زهی
- کارساز
- خدا
- ناجنس
- ناهمخو
- احتراز
- پرهیز