پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۴۷ دیوان حافظ

صبا ز منزلِ جانان گذر دریغ مدار

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

اکنون که به جایگاهی رسیده‌ای، دوستان قدیم را فراموش نکن؛ حافظ می‌گوید وقتی ماه نو بودی حریف عشق تو بودم، اکنون که ماه تمامی نظرت را دریغ مکن. فال تو نوید بهبود حال را می‌دهد و بیت آخر بشارت روشنی است: «غبار غم برود، حال خوش شود حافظ». جهان و هر چه در آن است کوچک است؛ از بخشیدن به اهل معرفت دریغ نکن.

شاه‌بیت فال شما

غبارِ غم بِرَوَد، حال خوش شود حافظتو آبِ دیده از این ره‌گذر دریغ مدار

متن کامل غزل

صبا ز منزلِ جانان گذر دریغ مداروز او به عاشقِ بی‌دل خبر دریغ مدار

به شُکرِ آن که شِکُفتی به کامِ بخت ای گلنسیمِ وصل ز مرغِ سحر دریغ مدار

حریفِ عشقِ تو بودم چو ماهِ نو بودیکنون که ماهِ تمامی نظر دریغ مدار

جهان و هر چه در او هست سهل و مختصر استز اهلِ معرفت این مختصر دریغ مدار

کنون که چشمهٔ قند است لعلِ نوشین‌اتسخن بگوی و ز طوطی، شِکَر دریغ مدار

مکارمِ تو به آفاق می‌بَرَد شاعراز او وظیفه و زادِ سفر دریغ مدار

چو ذکرِ خیر طلب می‌کنی سخن این استکه در بهایِ سخن سیم و زر دریغ مدار

غبارِ غم بِرَوَد، حال خوش شود حافظتو آبِ دیده از این ره‌گذر دریغ مدار

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۴۸ است:

ای صبا نَکهَتی از کویِ فُلانی به من آرزار و بیمارِ غَمَم راحتِ جانی به من آر

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی با ردیف «دریغ مدار» در درخواست لطف و بخشش. ای صبا، از گذر به منزل جانان دریغ مکن و از او به عاشق بی‌دل خبر بیاور. بیت سوم تصویری زیبا دارد: وقتی ماه نو بودی حریف عشق تو بودم؛ اکنون که ماه تمامی، نظرت را دریغ مکن. بیت چهارم پندی حکیمانه است: جهان و هر چه در آن است ناچیز است؛ این ناچیز را از اهل معرفت دریغ مدار. بیت‌های پایانی به ارزش سخن و پاداش شاعران اشاره دارند.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.