حافظ · غزل شماره ۲۴۷
صبا ز منزلِ جانان گذر دریغ مدار
صبا ز منزلِ جانان گذر دریغ مداروز او به عاشقِ بیدل خبر دریغ مدار
به شُکرِ آن که شِکُفتی به کامِ بخت ای گلنسیمِ وصل ز مرغِ سحر دریغ مدار
حریفِ عشقِ تو بودم چو ماهِ نو بودیکنون که ماهِ تمامی نظر دریغ مدار
جهان و هر چه در او هست سهل و مختصر استز اهلِ معرفت این مختصر دریغ مدار
کنون که چشمهٔ قند است لعلِ نوشیناتسخن بگوی و ز طوطی، شِکَر دریغ مدار
مکارمِ تو به آفاق میبَرَد شاعراز او وظیفه و زادِ سفر دریغ مدار
چو ذکرِ خیر طلب میکنی سخن این استکه در بهایِ سخن سیم و زر دریغ مدار
غبارِ غم بِرَوَد، حال خوش شود حافظتو آبِ دیده از این رهگذر دریغ مدار
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
اکنون که به جایگاهی رسیدهای، دوستان قدیم را فراموش نکن. غبار غم میرود و حالت خوب میشود.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی با ردیف «دریغ مدار» در درخواست لطف و بخشش. ای صبا، از گذر به منزل جانان دریغ مکن و از او به عاشق بیدل خبر بیاور. بیت سوم تصویری زیبا دارد: وقتی ماه نو بودی حریف عشق تو بودم؛ اکنون که ماه تمامی، نظرت را دریغ مکن. بیت چهارم پندی حکیمانه است: جهان و هر چه در آن است ناچیز است؛ این ناچیز را از اهل معرفت دریغ مدار. بیتهای پایانی به ارزش سخن و پاداش شاعران اشاره دارند.
شرح بیتها
بیت ۱صبا ز منزلِ جانان گذر دریغ مدار / وز او به عاشقِ بیدل خبر دریغ مدار
ای صبا، گذر از منزل جانان را دریغ مکن و از او به عاشق بیدل خبر دریغ مدار.
بیت ۳حریفِ عشقِ تو بودم چو ماهِ نو بودی / کنون که ماهِ تمامی نظر دریغ مدار
وقتی ماه نو بودی حریف عشق تو بودم؛ اکنون که ماه تمامی، نظرت را دریغ مدار.
بیت ۴جهان و هر چه در او هست سهل و مختصر است / ز اهلِ معرفت این مختصر دریغ مدار
جهان و هر چه در آن است ناچیز و مختصر است؛ این مختصر را از اهل معرفت دریغ مدار.
بیت ۷چو ذکرِ خیر طلب میکنی سخن این است / که در بهایِ سخن سیم و زر دریغ مدار
اگر نام نیک میخواهی، سخن این است: در بهای سخن سیم و زر دریغ مدار.
بیت ۸غبارِ غم بِرَوَد، حال خوش شود حافظ / تو آبِ دیده از این رهگذر دریغ مدار
حافظ، غبار غم میرود و حال خوش میشود؛ تو اشک را از این رهگذر دریغ مدار.
معنی واژهها
- جانان
- معشوق
- نسیم وصل
- نسیم دیدار
- ماه تمام
- ماه شب چهارده
- اهل معرفت
- دانایان
- مکارم
- خویهای نیک
- وظیفه
- مستمری
- زاد سفر
- توشه راه