پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۲۴۷

صبا ز منزلِ جانان گذر دریغ مدار

صبا ز منزلِ جانان گذر دریغ مداروز او به عاشقِ بی‌دل خبر دریغ مدار

به شُکرِ آن که شِکُفتی به کامِ بخت ای گلنسیمِ وصل ز مرغِ سحر دریغ مدار

حریفِ عشقِ تو بودم چو ماهِ نو بودیکنون که ماهِ تمامی نظر دریغ مدار

جهان و هر چه در او هست سهل و مختصر استز اهلِ معرفت این مختصر دریغ مدار

کنون که چشمهٔ قند است لعلِ نوشین‌اتسخن بگوی و ز طوطی، شِکَر دریغ مدار

مکارمِ تو به آفاق می‌بَرَد شاعراز او وظیفه و زادِ سفر دریغ مدار

چو ذکرِ خیر طلب می‌کنی سخن این استکه در بهایِ سخن سیم و زر دریغ مدار

غبارِ غم بِرَوَد، حال خوش شود حافظتو آبِ دیده از این ره‌گذر دریغ مدار

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

اکنون که به جایگاهی رسیده‌ای، دوستان قدیم را فراموش نکن. غبار غم می‌رود و حالت خوب می‌شود.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی با ردیف «دریغ مدار» در درخواست لطف و بخشش. ای صبا، از گذر به منزل جانان دریغ مکن و از او به عاشق بی‌دل خبر بیاور. بیت سوم تصویری زیبا دارد: وقتی ماه نو بودی حریف عشق تو بودم؛ اکنون که ماه تمامی، نظرت را دریغ مکن. بیت چهارم پندی حکیمانه است: جهان و هر چه در آن است ناچیز است؛ این ناچیز را از اهل معرفت دریغ مدار. بیت‌های پایانی به ارزش سخن و پاداش شاعران اشاره دارند.

شرح بیت‌ها

بیت ۱صبا ز منزلِ جانان گذر دریغ مدار / وز او به عاشقِ بی‌دل خبر دریغ مدار

ای صبا، گذر از منزل جانان را دریغ مکن و از او به عاشق بی‌دل خبر دریغ مدار.

بیت ۳حریفِ عشقِ تو بودم چو ماهِ نو بودی / کنون که ماهِ تمامی نظر دریغ مدار

وقتی ماه نو بودی حریف عشق تو بودم؛ اکنون که ماه تمامی، نظرت را دریغ مدار.

بیت ۴جهان و هر چه در او هست سهل و مختصر است / ز اهلِ معرفت این مختصر دریغ مدار

جهان و هر چه در آن است ناچیز و مختصر است؛ این مختصر را از اهل معرفت دریغ مدار.

بیت ۷چو ذکرِ خیر طلب می‌کنی سخن این است / که در بهایِ سخن سیم و زر دریغ مدار

اگر نام نیک می‌خواهی، سخن این است: در بهای سخن سیم و زر دریغ مدار.

بیت ۸غبارِ غم بِرَوَد، حال خوش شود حافظ / تو آبِ دیده از این ره‌گذر دریغ مدار

حافظ، غبار غم می‌رود و حال خوش می‌شود؛ تو اشک را از این رهگذر دریغ مدار.

معنی واژه‌ها

جانان
معشوق
نسیم وصل
نسیم دیدار
ماه تمام
ماه شب چهارده
اهل معرفت
دانایان
مکارم
خوی‌های نیک
وظیفه
مستمری
زاد سفر
توشه راه