پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۵۱ دیوان حافظ

شبِ وصل است و طی شد نامهٔ هَجر

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، شب وصل است و نامه هجران درنوردیده شده؛ حافظ این شب را به شب قدر مانند می‌کند که «تا طلوع فجر سلام است». فال تو بشارت می‌دهد که دوره دوری و انتظار رو به پایان است. پند غزل را هم به یاد داشته باش: در عاشقی ثابت‌قدم باش، که در این راه هیچ کاری بی‌پاداش نیست؛ و اگر وفا می‌خواهی، سختی را هم تحمل کن.

شاه‌بیت فال شما

دلا در عاشقی ثابت‌قدم باشکه در این رَه نباشد کار بی‌اجر

متن کامل غزل

شبِ وصل است و طی شد نامهٔ هَجر«سلامٌ فیهِ حَتّی مَطْلَعِ الفَجْر»

دلا در عاشقی ثابت‌قدم باشکه در این رَه نباشد کار بی‌اجر

من از رندی نخواهم کرد توبهو لو آذَیْتَني بِالْهَجرِ و الْحَجر

برآی ای صبحِ روشن‌دل خدا راکه بس تاریک می‌بینم شبِ هَجر

دلم رفت و ندیدم رویِ دل‌دارفَغان از این تَطاول، آه از این زَجر

وفا خواهی، جفاکَش باش حافظفَاِنَّ الرِّبْحَ و الْخُسرانَ فِي التَّجْر

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۵۲ است:

گر بُوَد عمر، به میخانه رَسَم بارِ دِگَربجز از خدمتِ رندان نکنم کارِ دِگَر

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی شاد در شب وصل با آمیزه‌ای از جمله‌های عربی. شب وصل است و نامه هجر درنوردیده شد؛ «سلام است آن تا طلوع فجر»، که از سوره قدر گرفته شده و شب وصل را به شب قدر مانند می‌کند. بیت دوم پندی روشن است: ای دل در عاشقی ثابت‌قدم باش، که در این راه هیچ کاری بی‌پاداش نیست. بیت پایانی پندی مشهور است: اگر وفا می‌خواهی جفاکش باش، زیرا سود و زیان در تجارت است.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.