پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۲۵۱

شبِ وصل است و طی شد نامهٔ هَجر

شبِ وصل است و طی شد نامهٔ هَجر«سلامٌ فیهِ حَتّی مَطْلَعِ الفَجْر»

دلا در عاشقی ثابت‌قدم باشکه در این رَه نباشد کار بی‌اجر

من از رندی نخواهم کرد توبهو لو آذَیْتَني بِالْهَجرِ و الْحَجر

برآی ای صبحِ روشن‌دل خدا راکه بس تاریک می‌بینم شبِ هَجر

دلم رفت و ندیدم رویِ دل‌دارفَغان از این تَطاول، آه از این زَجر

وفا خواهی، جفاکَش باش حافظفَاِنَّ الرِّبْحَ و الْخُسرانَ فِي التَّجْر

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

ثابت‌قدم بمان؛ هیچ تلاشی بی‌پاداش نیست. شب هجران به پایان رسیده و صبح وصل نزدیک است.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی شاد در شب وصل با آمیزه‌ای از جمله‌های عربی. شب وصل است و نامه هجر درنوردیده شد؛ «سلام است آن تا طلوع فجر»، که از سوره قدر گرفته شده و شب وصل را به شب قدر مانند می‌کند. بیت دوم پندی روشن است: ای دل در عاشقی ثابت‌قدم باش، که در این راه هیچ کاری بی‌پاداش نیست. بیت پایانی پندی مشهور است: اگر وفا می‌خواهی جفاکش باش، زیرا سود و زیان در تجارت است.

شرح بیت‌ها

بیت ۱شبِ وصل است و طی شد نامهٔ هَجر / «سلامٌ فیهِ حَتّی مَطْلَعِ الفَجْر»

شب وصل است و نامه هجر درنوردیده شد؛ «سلام است آن تا طلوع فجر» (از سوره قدر).

بیت ۲دلا در عاشقی ثابت‌قدم باش / که در این رَه نباشد کار بی‌اجر

ای دل، در عاشقی ثابت‌قدم باش، که در این راه هیچ کاری بی‌پاداش نیست.

بیت ۳من از رندی نخواهم کرد توبه / و لو آذَیْتَني بِالْهَجرِ و الْحَجر

من از رندی توبه نخواهم کرد، «هرچند مرا با دوری و سنگ بیازاری».

بیت ۴برآی ای صبحِ روشن‌دل خدا را / که بس تاریک می‌بینم شبِ هَجر

ای صبح روشن‌دل، به خاطر خدا برآی، که شب هجر را بسیار تاریک می‌بینم.

بیت ۶وفا خواهی، جفاکَش باش حافظ / فَاِنَّ الرِّبْحَ و الْخُسرانَ فِي التَّجْر

حافظ، اگر وفا می‌خواهی جفاکش باش، «زیرا سود و زیان در تجارت است».

معنی واژه‌ها

طی شدن
درنوردیده شدن
هجر
دوری
مطلع الفجر
طلوع سپیده
اجر
پاداش
حجر
سنگ
تطاول
ستم
زجر
آزار
تجر
تجارت