پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۵۴ دیوان حافظ

دیگر ز شاخِ سروِ سَهی بلبلِ صبور

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، دوری و غیبت کسی دلت را آزرده است، اما حافظ در یکی از ژرف‌ترین بیت‌هایش می‌گوید: از غیبت تو شکایت نمی‌کنم، که تا غیبتی نباشد لذت حضور نیست. فال تو می‌گوید دوری امروز لذت دیدار فردا را بیشتر می‌کند. بیت آخر هم بشارت است: در هجر وصل هست و در ظلمت نور؛ در دل همین تاریکی، نوری در راه است.

شاه‌بیت فال شما

از دستِ غیبتِ تو شکایت نمی‌کنمتا نیست غیبتی نَبُوَد لذّتِ حضور

متن کامل غزل

دیگر ز شاخِ سروِ سَهی بلبلِ صبورگلبانگ زد که چشمِ بد از رویِ گُل به دور

ای گُل به شُکرِ آن که تویی پادشاهِ حُسنبا بلبلانِ بی‌دلِ شیدا مَکُن غرور

از دستِ غیبتِ تو شکایت نمی‌کنمتا نیست غیبتی نَبُوَد لذّتِ حضور

گر دیگران به عیش و طَرَب خُرَّمَند و شادما را غمِ نگار بُوَد مایهٔ سُرور

زاهد اگر به حور و قصور است امیدوارما را شرابخانه قصور است و یار حور

مِی خور به بانگِ چنگ و مخور غصه ور کسیگوید تو را که باده مخور گو هُوَالْغَفُور

حافظ شکایت از غمِ هجران چه می‌کنی؟در هِجر وصل باشد و در ظلمت است نور

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۵۵ است:

یوسفِ گم‌گشته بازآید به کنعان، غم مخورکلبهٔ احزان شَوَد روزی گلستان، غم مخور

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در ارزش جدایی و امید در دل تاریکی. بلبل صبور بر شاخ سرو بانگ زد که چشم بد از روی گل دور. بیت سوم از ژرف‌ترین ابیات دیوان است: از غیبت تو شکایت نمی‌کنم، زیرا تا غیبتی نباشد، لذت حضور نیست. بیت پنجم طنزی به زاهد دارد: اگر زاهد به حور و قصر بهشت امیدوار است، شرابخانه قصر ماست و یار حور ما. بیت پایانی امیدبخش است: در هجر وصل هست و در تاریکی نور.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.