حافظ · غزل شماره ۲۵۴
دیگر ز شاخِ سروِ سَهی بلبلِ صبور
دیگر ز شاخِ سروِ سَهی بلبلِ صبورگلبانگ زد که چشمِ بد از رویِ گُل به دور
ای گُل به شُکرِ آن که تویی پادشاهِ حُسنبا بلبلانِ بیدلِ شیدا مَکُن غرور
از دستِ غیبتِ تو شکایت نمیکنمتا نیست غیبتی نَبُوَد لذّتِ حضور
گر دیگران به عیش و طَرَب خُرَّمَند و شادما را غمِ نگار بُوَد مایهٔ سُرور
زاهد اگر به حور و قصور است امیدوارما را شرابخانه قصور است و یار حور
مِی خور به بانگِ چنگ و مخور غصه ور کسیگوید تو را که باده مخور گو هُوَالْغَفُور
حافظ شکایت از غمِ هجران چه میکنی؟در هِجر وصل باشد و در ظلمت است نور
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
دوری امروز لذت دیدار فردا را بیشتر میکند. در دل همین تاریکی نوری هست؛ از جدایی شکایت نکن.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی در ارزش جدایی و امید در دل تاریکی. بلبل صبور بر شاخ سرو بانگ زد که چشم بد از روی گل دور. بیت سوم از ژرفترین ابیات دیوان است: از غیبت تو شکایت نمیکنم، زیرا تا غیبتی نباشد، لذت حضور نیست. بیت پنجم طنزی به زاهد دارد: اگر زاهد به حور و قصر بهشت امیدوار است، شرابخانه قصر ماست و یار حور ما. بیت پایانی امیدبخش است: در هجر وصل هست و در تاریکی نور.
شرح بیتها
بیت ۱دیگر ز شاخِ سروِ سَهی بلبلِ صبور / گلبانگ زد که چشمِ بد از رویِ گُل به دور
بلبل صبور دوباره بر شاخ سرو راست بانگ زد که چشم بد از روی گل دور باد.
بیت ۲ای گُل به شُکرِ آن که تویی پادشاهِ حُسن / با بلبلانِ بیدلِ شیدا مَکُن غرور
ای گل، به شکرانه اینکه پادشاه زیبایی هستی، با بلبلان بیدل شیدا غرور مکن.
بیت ۳از دستِ غیبتِ تو شکایت نمیکنم / تا نیست غیبتی نَبُوَد لذّتِ حضور
از غیبت تو شکایت نمیکنم؛ تا غیبتی نباشد، لذت حضور نیست.
بیت ۵زاهد اگر به حور و قصور است امیدوار / ما را شرابخانه قصور است و یار حور
اگر زاهد به حور و قصرهای بهشت امیدوار است، شرابخانه قصر ماست و یار حور ما.
بیت ۷حافظ شکایت از غمِ هجران چه میکنی؟ / در هِجر وصل باشد و در ظلمت است نور
حافظ، چرا از غم هجران شکایت میکنی؟ در هجر وصل هست و در تاریکی نور.
معنی واژهها
- سرو سهی
- سرو راست
- گلبانگ
- آواز بلند
- غیبت
- غایب بودن
- حضور
- حاضر بودن
- قصور
- قصرها
- هو الغفور
- او آمرزنده است
- ظلمت
- تاریکی