پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۵۵ دیوان حافظ

یوسفِ گم‌گشته بازآید به کنعان، غم مخور

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، محبوب‌ترین غزل فال حافظ نصیب تو شده است: «یوسف گم‌گشته بازآید به کنعان، غم مخور؛ کلبه احزان شود روزی گلستان، غم مخور». آنچه از دست رفته بازمی‌گردد و این روزهای سخت پایان دارند. اگر روزگار دو روزی بر مراد تو نگشت، حال دوران همیشه یکسان نیست. هیچ راهی نیست که پایان نداشته باشد؛ غم مخور.

شاه‌بیت فال شما

یوسفِ گم‌گشته بازآید به کنعان، غم مخورکلبهٔ احزان شَوَد روزی گلستان، غم مخور

متن کامل غزل

یوسفِ گم‌گشته بازآید به کنعان، غم مخورکلبهٔ احزان شَوَد روزی گلستان، غم مخور

ای دل غمدیده، حالت بِه شود، دل بَد مکنوین سرِ شوریده باز آید به سامان غم مخور

گر بهارِ عمر باشد باز بر تختِ چمنچتر گل در سر کَشی، ای مرغِ خوشخوان غم مخور

دورِ گردون گر دو روزی بر مرادِ ما نرفتدائماً یکسان نباشد حالِ دوران غم مخور

هان مَشو نومید چون واقِف نِه‌ای از سِرِّ غیبباشد اندر پرده بازی‌هایِ پنهان غم مخور

ای دل اَر سیلِ فنا بنیادِ هستی بَرکَنَدچون تو را نوح است کشتیبان، ز طوفان غم مخور

در بیابان گر به شوقِ کعبه خواهی زد قدمسرزنش‌ها گر کُنَد خارِ مُغیلان غم مخور

گرچه منزل بس خطرناک است و مقصد بس بعیدهیچ راهی نیست کآن را نیست پایان، غم مخور

حال ما در فُرقت جانان و اِبرامِ رقیبجمله می‌داند خدایِ حالْ‌گردان غم مخور

حافظا در کُنجِ فقر و خلوتِ شب‌هایِ تارتا بُوَد وِردَت دعا و درس قرآن غم مخور

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۵۶ است:

نصیحتی کُنَمَت بشنو و بهانه مَگیرهر آنچه ناصِحِ مُشْفِق بگویَدَت بپذیر

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از مشهورترین و امیدبخش‌ترین غزل‌های حافظ و شاید محبوب‌ترین غزل در فال. هر بیت با «غم مخور» پایان می‌یابد. یوسف گمشده به کنعان بازمی‌گردد و کلبه احزان (خانه اندوه یعقوب) روزی گلستان می‌شود. بیت چهارم پندی مشهور است: اگر گردش روزگار دو روزی به مراد ما نرفت، حال دوران همیشه یکسان نیست. بیت پنجم می‌گوید چون از راز غیب آگاه نیستی ناامید مشو. بیت هشتم نیز مشهور است: هیچ راهی نیست که پایانی نداشته باشد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.