پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۶۰ دیوان حافظ

ای سروِ نازِ حُسن که خوش می‌روی به ناز

تعبیر فال

پیام کلی: امید

مانند زر خالص باش؛ حافظ می‌گوید از طعنه رقیب عیار من تغییر نمی‌کند، مانند زر، حتی اگر در دهان انبر ببرندش. فال تو می‌گوید اگر کسی به تو طعنه می‌زند یا ارزشت را زیر سؤال می‌برد، به گوهر خودت اعتماد داشته باش. آنچه دلت را برده، از ازل برایت رقم خورده و بر قامتش قبای ناز دوخته‌اند. پایدار بمان.

شاه‌بیت فال شما

از طعنهٔ رقیب نگردد عیارِ منچون زر اگر برَند مرا در دهانِ گاز

متن کامل غزل

ای سروِ نازِ حُسن که خوش می‌روی به نازعُشّاق را به نازِ تو هر لحظه صد نیاز

فرخنده باد طلعتِ خوبت که در ازلبُبْریده‌اند بر قدِ سَرْوَت قبایِ ناز

آن را که بویِ عَنبر زلفِ تو آرزوستچون عود گو بر آتشِ سودا بسوز و ساز

پروانه را ز شمع بُوَد سوزِ دل، ولیبی شمعِ عارضِ تو دلم را بُوَد گداز

صوفی که بی تو توبه ز مِی کرده بود، دوشبِشْکَست عهد، چون درِ میخانه دید باز

از طعنهٔ رقیب نگردد عیارِ منچون زر اگر برَند مرا در دهانِ گاز

دل کز طوافِ کعبهٔ کویت وقوف یافتاز شوقِ آن حریم ندارد سرِ حجاز

هر دَم به خونِ دیده چه حاجت وضو؟ چو نیستبی طاقِ ابروی تو، نمازِ مرا جواز

چون باده باز بر سرِ خُم رفت کف‌زنانحافظ که دوش از لبِ ساقی شنید راز

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۶۱ است:

درآ که در دلِ خسته، توان درآید بازبیا که در تنِ مُرده، رَوان درآید باز

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در ستایش خرامیدن یار و ثبات عاشق. ای سرو ناز زیبایی که با ناز خوش می‌روی، عاشقان هر لحظه صد نیاز به ناز تو دارند. بیت دوم تصویری زیبا دارد: در ازل قبای ناز را بر قامت سروت بریده‌اند. بیت ششم از ابیات مشهور درباره ثبات است: از طعنه رقیب عیار من تغییر نمی‌کند؛ مانند زر، حتی اگر در دهان انبر ببرند. بیت هفتم نکته‌ای عرفانی دارد: دلی که طواف کوی تو را شناخت، شوق حجاز ندارد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.