پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۲۶۰

ای سروِ نازِ حُسن که خوش می‌روی به ناز

ای سروِ نازِ حُسن که خوش می‌روی به نازعُشّاق را به نازِ تو هر لحظه صد نیاز

فرخنده باد طلعتِ خوبت که در ازلبُبْریده‌اند بر قدِ سَرْوَت قبایِ ناز

آن را که بویِ عَنبر زلفِ تو آرزوستچون عود گو بر آتشِ سودا بسوز و ساز

پروانه را ز شمع بُوَد سوزِ دل، ولیبی شمعِ عارضِ تو دلم را بُوَد گداز

صوفی که بی تو توبه ز مِی کرده بود، دوشبِشْکَست عهد، چون درِ میخانه دید باز

از طعنهٔ رقیب نگردد عیارِ منچون زر اگر برَند مرا در دهانِ گاز

دل کز طوافِ کعبهٔ کویت وقوف یافتاز شوقِ آن حریم ندارد سرِ حجاز

هر دَم به خونِ دیده چه حاجت وضو؟ چو نیستبی طاقِ ابروی تو، نمازِ مرا جواز

چون باده باز بر سرِ خُم رفت کف‌زنانحافظ که دوش از لبِ ساقی شنید راز

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

مانند زر خالص باش؛ طعنه دیگران عیارت را تغییر نمی‌دهد. به ارزش خودت اعتماد داشته باش.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی در ستایش خرامیدن یار و ثبات عاشق. ای سرو ناز زیبایی که با ناز خوش می‌روی، عاشقان هر لحظه صد نیاز به ناز تو دارند. بیت دوم تصویری زیبا دارد: در ازل قبای ناز را بر قامت سروت بریده‌اند. بیت ششم از ابیات مشهور درباره ثبات است: از طعنه رقیب عیار من تغییر نمی‌کند؛ مانند زر، حتی اگر در دهان انبر ببرند. بیت هفتم نکته‌ای عرفانی دارد: دلی که طواف کوی تو را شناخت، شوق حجاز ندارد.

شرح بیت‌ها

بیت ۱ای سروِ نازِ حُسن که خوش می‌روی به ناز / عُشّاق را به نازِ تو هر لحظه صد نیاز

ای سرو ناز زیبایی که با ناز خوش می‌روی، عاشقان هر لحظه صد نیاز به ناز تو دارند.

بیت ۲فرخنده باد طلعتِ خوبت که در ازل / بُبْریده‌اند بر قدِ سَرْوَت قبایِ ناز

چهره زیبایت خجسته باد، که در ازل قبای ناز را بر قامت سروت بریده‌اند.

بیت ۵صوفی که بی تو توبه ز مِی کرده بود، دوش / بِشْکَست عهد، چون درِ میخانه دید باز

صوفی که بی تو از می توبه کرده بود، دیشب وقتی در میخانه را باز دید، پیمان شکست.

بیت ۶از طعنهٔ رقیب نگردد عیارِ من / چون زر اگر برَند مرا در دهانِ گاز

از طعنه رقیب عیار من تغییر نمی‌کند؛ مانند زر، حتی اگر مرا در دهان انبر ببرند.

بیت ۷دل کز طوافِ کعبهٔ کویت وقوف یافت / از شوقِ آن حریم ندارد سرِ حجاز

دلی که از طواف کعبه کوی تو آگاه شد، از شوق آن حریم میل حجاز ندارد.

معنی واژه‌ها

سرو ناز
قامت زیبا
طلعت
چهره
قبا
جامه بلند
سودا
عشق، شوریدگی
گداز
ذوب شدن
گاز
انبر زرگری
وقوف
آگاهی
جواز
روا بودن