پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۶۶ دیوان حافظ

دلم رمیدهٔ لولی‌وَشیست شورانگیز

تعبیر فال

پیام کلی: پند

ای صاحب فال، دو پند مشهور در این غزل هست. نخست: هاتف میخانه گفت در مقام رضا باش و از قضا مگریز. آنچه تقدیر است را بپذیر و با آن نجنگ. دوم: میان عاشق و معشوق هیچ حائلی نیست؛ تو خود حجاب خودی، از میان برخیز. گاهی بزرگ‌ترین مانع میان تو و خواسته‌ات، منیت و ترس خودت است. آن را کنار بگذار و فروتنانه پیش برو.

شاه‌بیت فال شما

بیا که هاتفِ میخانه دوش با من گفتکه در مَقامِ رضا باش و از قَضا مَگریز

متن کامل غزل

دلم رمیدهٔ لولی‌وَشیست شورانگیزدروغ‌وَعده و قَتّال‌وَضع و رنگ‌آمیز

فدایِ پیرهنِ چاکِ ماهرویان بادهزار جامهٔ تقوی و خرقهٔ پرهیز

خیالِ خالِ تو با خود به خاک خواهم بردکه تا ز خالِ تو خاکم شود عَبیرآمیز

فرشته عشق نداند که چیست، ای ساقیبِخواه جام و گلابی به خاکِ آدم ریز

پیاله بر کفنم بند، تا سحرگهِ حَشربه مِی ز دل بِبَرَم هولِ روزِ رستاخیز

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمیکه جز وِلایِ تواَم نیستْ هیچْ دست آویز

بیا که هاتفِ میخانه دوش با من گفتکه در مَقامِ رضا باش و از قَضا مَگریز

میانِ عاشق و معشوق هیچ حائل نیستتو خود حجابِ خودی حافظ از میان برخیز

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۶۷ است:

ای صبا گر بُگذری بر ساحلِ رودِ اَرَسبوسه زن بر خاکِ آن وادی و مُشکین کُن نَفَس

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی شورانگیز در وصف یاری بی‌وفا و پند رضا. دلم شیفته زیباروی لولی‌وش شورانگیزی است که دروغ‌وعده و کشنده و نیرنگ‌باز است. بیت چهارم نکته‌ای عرفانی دارد: فرشته نمی‌داند عشق چیست؛ ساقی، جام بخواه و گلاب بر خاک آدم بریز. بیت هفتم از ابیات مشهور است: هاتف میخانه دیشب گفت در مقام رضا باش و از قضا مگریز. بیت پایانی نیز مشهور است: میان عاشق و معشوق هیچ حائلی نیست؛ حافظ، تو خود حجاب خودی.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.