پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۲۶۶

دلم رمیدهٔ لولی‌وَشیست شورانگیز

دلم رمیدهٔ لولی‌وَشیست شورانگیزدروغ‌وَعده و قَتّال‌وَضع و رنگ‌آمیز

فدایِ پیرهنِ چاکِ ماهرویان بادهزار جامهٔ تقوی و خرقهٔ پرهیز

خیالِ خالِ تو با خود به خاک خواهم بردکه تا ز خالِ تو خاکم شود عَبیرآمیز

فرشته عشق نداند که چیست، ای ساقیبِخواه جام و گلابی به خاکِ آدم ریز

پیاله بر کفنم بند، تا سحرگهِ حَشربه مِی ز دل بِبَرَم هولِ روزِ رستاخیز

فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمیکه جز وِلایِ تواَم نیستْ هیچْ دست آویز

بیا که هاتفِ میخانه دوش با من گفتکه در مَقامِ رضا باش و از قَضا مَگریز

میانِ عاشق و معشوق هیچ حائل نیستتو خود حجابِ خودی حافظ از میان برخیز

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

در مقام رضا باش و از آنچه تقدیر است نگریز. بزرگ‌ترین مانع میان تو و خواسته‌ات گاهی خودت هستی؛ منیت را کنار بگذار.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی شورانگیز در وصف یاری بی‌وفا و پند رضا. دلم شیفته زیباروی لولی‌وش شورانگیزی است که دروغ‌وعده و کشنده و نیرنگ‌باز است. بیت چهارم نکته‌ای عرفانی دارد: فرشته نمی‌داند عشق چیست؛ ساقی، جام بخواه و گلاب بر خاک آدم بریز. بیت هفتم از ابیات مشهور است: هاتف میخانه دیشب گفت در مقام رضا باش و از قضا مگریز. بیت پایانی نیز مشهور است: میان عاشق و معشوق هیچ حائلی نیست؛ حافظ، تو خود حجاب خودی.

شرح بیت‌ها

بیت ۱دلم رمیدهٔ لولی‌وَشیست شورانگیز / دروغ‌وَعده و قَتّال‌وَضع و رنگ‌آمیز

دلم رمیده زیباروی لولی‌وش شورانگیزی است که دروغ‌وعده و کشنده و نیرنگ‌باز است.

بیت ۴فرشته عشق نداند که چیست، ای ساقی / بِخواه جام و گلابی به خاکِ آدم ریز

ای ساقی، فرشته نمی‌داند عشق چیست؛ جام بخواه و گلاب بر خاک آدم بریز.

بیت ۶فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی / که جز وِلایِ تواَم نیستْ هیچْ دست آویز

فقیر و خسته به درگاهت آمدم؛ رحمی کن، که جز دوستی تو هیچ دستاویزی ندارم.

بیت ۷بیا که هاتفِ میخانه دوش با من گفت / که در مَقامِ رضا باش و از قَضا مَگریز

بیا که هاتف میخانه دیشب به من گفت: در مقام رضا باش و از قضا مگریز.

بیت ۸میانِ عاشق و معشوق هیچ حائل نیست / تو خود حجابِ خودی حافظ از میان برخیز

میان عاشق و معشوق هیچ حائلی نیست؛ حافظ، تو خود حجاب خودی، از میان برخیز.

معنی واژه‌ها

لولی‌وش
مانند کولیان؛ شوخ و بی‌قرار
قتال‌وضع
کشنده‌خو
رنگ‌آمیز
نیرنگ‌باز
عبیرآمیز
خوشبو
رستاخیز
قیامت
ولا
دوستی
حائل
مانع