حافظ · غزل شماره ۲۶۶
دلم رمیدهٔ لولیوَشیست شورانگیز
دلم رمیدهٔ لولیوَشیست شورانگیزدروغوَعده و قَتّالوَضع و رنگآمیز
فدایِ پیرهنِ چاکِ ماهرویان بادهزار جامهٔ تقوی و خرقهٔ پرهیز
خیالِ خالِ تو با خود به خاک خواهم بردکه تا ز خالِ تو خاکم شود عَبیرآمیز
فرشته عشق نداند که چیست، ای ساقیبِخواه جام و گلابی به خاکِ آدم ریز
پیاله بر کفنم بند، تا سحرگهِ حَشربه مِی ز دل بِبَرَم هولِ روزِ رستاخیز
فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمیکه جز وِلایِ تواَم نیستْ هیچْ دست آویز
بیا که هاتفِ میخانه دوش با من گفتکه در مَقامِ رضا باش و از قَضا مَگریز
میانِ عاشق و معشوق هیچ حائل نیستتو خود حجابِ خودی حافظ از میان برخیز
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
در مقام رضا باش و از آنچه تقدیر است نگریز. بزرگترین مانع میان تو و خواستهات گاهی خودت هستی؛ منیت را کنار بگذار.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی شورانگیز در وصف یاری بیوفا و پند رضا. دلم شیفته زیباروی لولیوش شورانگیزی است که دروغوعده و کشنده و نیرنگباز است. بیت چهارم نکتهای عرفانی دارد: فرشته نمیداند عشق چیست؛ ساقی، جام بخواه و گلاب بر خاک آدم بریز. بیت هفتم از ابیات مشهور است: هاتف میخانه دیشب گفت در مقام رضا باش و از قضا مگریز. بیت پایانی نیز مشهور است: میان عاشق و معشوق هیچ حائلی نیست؛ حافظ، تو خود حجاب خودی.
شرح بیتها
بیت ۱دلم رمیدهٔ لولیوَشیست شورانگیز / دروغوَعده و قَتّالوَضع و رنگآمیز
دلم رمیده زیباروی لولیوش شورانگیزی است که دروغوعده و کشنده و نیرنگباز است.
بیت ۴فرشته عشق نداند که چیست، ای ساقی / بِخواه جام و گلابی به خاکِ آدم ریز
ای ساقی، فرشته نمیداند عشق چیست؛ جام بخواه و گلاب بر خاک آدم بریز.
بیت ۶فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی / که جز وِلایِ تواَم نیستْ هیچْ دست آویز
فقیر و خسته به درگاهت آمدم؛ رحمی کن، که جز دوستی تو هیچ دستاویزی ندارم.
بیت ۷بیا که هاتفِ میخانه دوش با من گفت / که در مَقامِ رضا باش و از قَضا مَگریز
بیا که هاتف میخانه دیشب به من گفت: در مقام رضا باش و از قضا مگریز.
بیت ۸میانِ عاشق و معشوق هیچ حائل نیست / تو خود حجابِ خودی حافظ از میان برخیز
میان عاشق و معشوق هیچ حائلی نیست؛ حافظ، تو خود حجاب خودی، از میان برخیز.
معنی واژهها
- لولیوش
- مانند کولیان؛ شوخ و بیقرار
- قتالوضع
- کشندهخو
- رنگآمیز
- نیرنگباز
- عبیرآمیز
- خوشبو
- رستاخیز
- قیامت
- ولا
- دوستی
- حائل
- مانع