پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۷۱ دیوان حافظ

دارم از زلفِ سیاهش گِلِه چندان که مَپُرس

تعبیر فال

پیام کلی: هشدار

ای صاحب فال، هشدار این غزل برای توست: «کس به امید وفا ترک دل و دین مکناد، که چنانم من از این کرده پشیمان که مپرس». پیش از آن‌که همه چیز را به امید وفای کسی رها کنی، خوب فکر کن و خودت را نباز. از داوری و آزار نادانان هم رنجیده نشو؛ حافظ هم برای کاری بی‌آزار از مردم نادان زحمت‌ها کشید. قصه‌ای دراز است؛ با احتیاط پیش برو.

شاه‌بیت فال شما

کَس به امّیدِ وفا ترکِ دل و دین مَکُنادکه چُنانم من از این کرده پشیمان که مپرس

متن کامل غزل

دارم از زلفِ سیاهش گِلِه چندان که مَپُرسکه چُنان ز او شده‌ام بی سر و سامان که مَپُرس

کَس به امّیدِ وفا ترکِ دل و دین مَکُنادکه چُنانم من از این کرده پشیمان که مپرس

به یکی جرعه که آزارِ کَسَش در پِی نیستزحمتی می‌کشم از مردمِ نادان که مپرس

زاهد از ما به سلامت بگذر کـ‌این مِیِ لعلدل و دین می‌برد از دست بدان سان که مپرس

گفت‌وگوهاست در این راه که جان بُگْدازدهر کسی عربده‌ای این که مبین آن که مپرس

پارسایی و سلامت هَوَسم بود، ولیشیوه‌ای می‌کند آن نرگسِ فَتّان که مپرس

گفتم از گویِ فلک صورتِ حالی پرسمگفت آن می‌کشم اندر خمِ چوگان که مپرس

گفتمش زلف به خونِ که شکستی؟ گفتاحافظ این قصه دراز است به قرآن که مپرس

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۷۲ است:

باز آی و دلِ تنگِ مرا مونس جان باشوین سوخته را مَحرَمِ اسرارِ نهان باش

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی دیگر با ردیف «که مپرس». از زلف سیاهش آن قدر گله دارم که مپرس، که چنان از او بی‌سر و سامان شده‌ام. بیت دوم هشداری است: کسی به امید وفا دل و دین را ترک نکند، که من از این کار چنان پشیمانم که مپرس. بیت سوم گله از نادانان است: برای جرعه‌ای که آزاری برای کسی ندارد، از مردم نادان زحمتی می‌کشم که مپرس. بیت پایانی با سوگندی شیرین بسته می‌شود: این قصه دراز است، به قرآن که مپرس.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.