حافظ · غزل شماره ۲۷۲
باز آی و دلِ تنگِ مرا مونس جان باش
باز آی و دلِ تنگِ مرا مونس جان باشوین سوخته را مَحرَمِ اسرارِ نهان باش
زآن باده که در میکدهٔ عشق فروشندما را دو سه ساغر بده و گو «رمضان باش»
در خرقه، چو آتش زدی ای عارفِ سالِک!جهدی کن و سرحلقهٔ رندانِ جهان باش
دلدار که گفتا به تواَم دلنگران استگو «میرسم اینک به سلامت»، نگران باش
خون شد دلم از حسرتِ آن لعلِ روانبخشای دُرجِ محبّت! به همان مُهر و نشان باش
تا بر دلش از غصه غباری نَنشیندای سیلِ سرشک! از عقبِ نامه روان باش
حافظ که هوس میکندش جامِ جهانبینگو «در نظرِ آصفِ جمشیدمکان باش»
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
کسی که نگران توست منتظر خبری است؛ به او اطمینان بده. سفری یا دیداری به سلامت پیش رو داری.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی در دعوت یار به بازگشت و دلداری. بازآی و همدم دل تنگم باش و محرم اسرار نهان این سوخته شو. بیت دوم طنزی لطیف دارد: از باده میکده عشق دو سه ساغر به ما بده و بگو رمضان هم باشد. بیت چهارم نکتهای شیرین است: دلداری که گفت نگرانت هستم، به او بگو اینک به سلامت میرسم، تو نگران باش (منتظر باش). بیت ششم تصویری زیبا دارد: ای سیل اشک، به دنبال نامه روان شو تا غباری از غصه بر دلش ننشیند.
شرح بیتها
بیت ۱باز آی و دلِ تنگِ مرا مونس جان باش / وین سوخته را مَحرَمِ اسرارِ نهان باش
بازآی و همدم جان دل تنگم باش و محرم اسرار نهان این سوخته شو.
بیت ۲زآن باده که در میکدهٔ عشق فروشند / ما را دو سه ساغر بده و گو «رمضان باش»
از آن باده که در میکده عشق میفروشند، دو سه ساغر به ما بده و بگو رمضان باشد.
بیت ۴دلدار که گفتا به تواَم دلنگران است / گو «میرسم اینک به سلامت»، نگران باش
دلداری که گفت دلم نگران توست، به او بگو اینک به سلامت میرسم، تو منتظر باش.
بیت ۵خون شد دلم از حسرتِ آن لعلِ روانبخش / ای دُرجِ محبّت! به همان مُهر و نشان باش
دلم از حسرت آن لب جانبخش خون شد؛ ای صندوقچه محبت، با همان مهر و نشان بمان.
بیت ۶تا بر دلش از غصه غباری نَنشیند / ای سیلِ سرشک! از عقبِ نامه روان باش
تا غباری از غصه بر دلش ننشیند، ای سیل اشک، به دنبال نامه روان شو.
معنی واژهها
- مونس
- همدم
- محرم
- رازدار
- سرحلقه
- پیشوا
- درج
- صندوقچه جواهر
- سرشک
- اشک
- آصف
- وزیر
- جمشیدمکان
- دارای جایگاه جمشید