پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۷۴ دیوان حافظ

به دورِ لاله، قدح گیر و بی‌ریا می‌باش

تعبیر فال

پیام کلی: امید

از امیدبخش‌ترین پندهای دیوان به فال تو آمده است: «چو غنچه گرچه فروبستگی است کار جهان، تو همچو باد بهاری گره‌گشا می‌باش». به جای شکایت از گره‌های کار، خودت گره‌گشای کار دیگران باش؛ گره کار تو هم از همین راه باز می‌شود. حافظ اعتدال را هم پند می‌دهد: نه افراط، نه تفریط. با رندان پارسا همنشین شو و منتظر رحمت خدا باش.

شاه‌بیت فال شما

چو غنچه گر چه فروبستگی‌ست کارِ جهانتو همچو بادِ بهاری گره‌گشا می‌باش

متن کامل غزل

به دورِ لاله، قدح گیر و بی‌ریا می‌باشبه بویِ گُل، نفسی همدمِ صبا می‌باش

نگویمت که همه ساله مِی پرستی کنسه ماه مِی خور و نُه ماه پارسا می‌باش

چو پیرِ سالِک عشقت به مِی حواله کندبنوش و منتظرِ رحمتِ خدا می‌باش

گَرَت هواست که چُون جَم به سِرِّ غیب رسیبیا و همدمِ جامِ جهان‌نما می‌باش

چو غنچه گر چه فروبستگی‌ست کارِ جهانتو همچو بادِ بهاری گره‌گشا می‌باش

وفا مجوی ز کس ور سخن نمی‌شنویبه هرزه طالبِ سیمرغ و کیمیا می‌باش

مریدِ طاعتِ بیگانگان مشو حافظولی معاشرِ رندانِ پارسا می‌باش

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۷۵ است:

صوفی گُلی بچین و مُرَقَّع به خار بخشوین زهدِ خشک را به مِی خوشگوار بخش

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در اعتدال و گره‌گشایی. در دوران لاله قدح بگیر و بی‌ریا باش. بیت دوم پندی مشهور و متعادل است: نمی‌گویم همه سال می‌پرستی کن؛ سه ماه می بخور و نه ماه پارسا باش. بیت پنجم از امیدبخش‌ترین ابیات دیوان است: هرچند کار جهان مانند غنچه فروبسته است، تو مانند باد بهار گره‌گشا باش. بیت هفتم پندی در انتخاب همنشین است: مرید طاعت بیگانگان مشو، اما همنشین رندان پارسا باش.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.