حافظ · غزل شماره ۲۷۵
صوفی گُلی بچین و مُرَقَّع به خار بخش
صوفی گُلی بچین و مُرَقَّع به خار بخشوین زهدِ خشک را به مِی خوشگوار بخش
طامات و شَطح در رَهِ آهنگِ چنگ نِهتسبیح و طَیلَسان به مِی و مِیگُسار بخش
زُهدِ گران که شاهد و ساقی نمی‌خرنددر حلقهٔ چمن به نسیمِ بهار بخش
راهم شراب لعل زد ای میرِ عاشقانخونِ مرا به چاهِ زَنَخدانِ یار بخش
یا رب به وقتِ گُل، گُنَهِ بنده عفو کنوین ماجرا به سروِ لبِ جویبار بخش
ای آن که رَه به مشربِ مقصود بُرده‌ایزین بحر، قطره‌ای به منِ خاکسار بخش
شکرانه را که چشم تو رویِ بتان ندیدما را به عفو و لطفِ خداوندگار بخش
ساقی چو شاه نوش کند بادهٔ صَبوحگو جامِ زر به حافظِ شب زنده دار بخش
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمده‌اید
سخت‌گیری بی‌حاصل را کنار بگذار و زندگی را ساده‌تر بگیر. از کسی که به مقصود رسیده، کمک و راهنمایی بخواه.
تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی در کنار نهادن زهد خشک. صوفی، گلی بچین و خرقه وصله‌دارت را به خار ببخش و این زهد خشک را به می خوشگوار بده. بیت دوم می‌گوید سخنان بلندپروازانه صوفیانه (طامات و شطح) را در راه آهنگ چنگ بنه. بیت سوم طنزی دارد: زهد سنگینی را که شاهد و ساقی نمی‌خرند، به نسیم بهار ببخش. بیت پنجم دعایی لطیف است: خدایا در فصل گل گناه بنده را ببخش و این ماجرا را به سرو لب جویبار ببخش.
شرح بیت‌ها
بیت ۱صوفی گُلی بچین و مُرَقَّع به خار بخش / وین زهدِ خشک را به مِی خوشگوار بخش
صوفی، گلی بچین و خرقه وصله‌دار را به خار ببخش و این زهد خشک را به می خوشگوار بده.
بیت ۲طامات و شَطح در رَهِ آهنگِ چنگ نِه / تسبیح و طَیلَسان به مِی و مِیگُسار بخش
سخنان گزاف و شطح را در راه آهنگ چنگ بنه و تسبیح و ردا را به می و میگسار ببخش.
بیت ۵یا رب به وقتِ گُل، گُنَهِ بنده عفو کن / وین ماجرا به سروِ لبِ جویبار بخش
خدایا، در فصل گل گناه بنده را ببخش و این ماجرا را به سرو لب جویبار ببخش.
بیت ۶ای آن که رَه به مشربِ مقصود بُرده‌ای / زین بحر، قطره‌ای به منِ خاکسار بخش
ای که به آبشخور مقصود راه برده‌ای، از این دریا قطره‌ای به من خاکسار ببخش.
معنی واژه‌ها
- مرقع
- خرقه وصله‌دار
- طامات
- سخنان گزاف صوفیانه
- شطح
- سخن رمزآلود عارفانه
- طیلسان
- ردای عالمان
- میر عاشقان
- سرور عاشقان
- مشرب
- آبشخور
- صبوح
- باده صبحگاهی