حافظ · غزل شماره ۲۷۴
به دورِ لاله، قدح گیر و بیریا میباش
به دورِ لاله، قدح گیر و بیریا میباشبه بویِ گُل، نفسی همدمِ صبا میباش
نگویمت که همه ساله مِی پرستی کنسه ماه مِی خور و نُه ماه پارسا میباش
چو پیرِ سالِک عشقت به مِی حواله کندبنوش و منتظرِ رحمتِ خدا میباش
گَرَت هواست که چُون جَم به سِرِّ غیب رسیبیا و همدمِ جامِ جهاننما میباش
چو غنچه گر چه فروبستگیست کارِ جهانتو همچو بادِ بهاری گرهگشا میباش
وفا مجوی ز کس ور سخن نمیشنویبه هرزه طالبِ سیمرغ و کیمیا میباش
مریدِ طاعتِ بیگانگان مشو حافظولی معاشرِ رندانِ پارسا میباش
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
اعتدال را رعایت کن؛ نه افراط و نه تفریط. به جای شکایت از گرههای کار جهان، خودت گرهگشای کار دیگران باش.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی در اعتدال و گرهگشایی. در دوران لاله قدح بگیر و بیریا باش. بیت دوم پندی مشهور و متعادل است: نمیگویم همه سال میپرستی کن؛ سه ماه می بخور و نه ماه پارسا باش. بیت پنجم از امیدبخشترین ابیات دیوان است: هرچند کار جهان مانند غنچه فروبسته است، تو مانند باد بهار گرهگشا باش. بیت هفتم پندی در انتخاب همنشین است: مرید طاعت بیگانگان مشو، اما همنشین رندان پارسا باش.
شرح بیتها
بیت ۱به دورِ لاله، قدح گیر و بیریا میباش / به بویِ گُل، نفسی همدمِ صبا میباش
در دوران لاله قدح بگیر و بیریا باش؛ به بوی گل نفسی همدم صبا باش.
بیت ۲نگویمت که همه ساله مِی پرستی کن / سه ماه مِی خور و نُه ماه پارسا میباش
نمیگویم همه سال میپرستی کن؛ سه ماه می بخور و نه ماه پارسا باش.
بیت ۳چو پیرِ سالِک عشقت به مِی حواله کند / بنوش و منتظرِ رحمتِ خدا میباش
وقتی پیر سالک عشق تو را به می حواله کند، بنوش و منتظر رحمت خدا باش.
بیت ۵چو غنچه گر چه فروبستگیست کارِ جهان / تو همچو بادِ بهاری گرهگشا میباش
هرچند کار جهان مانند غنچه فروبسته است، تو مانند باد بهار گرهگشا باش.
بیت ۷مریدِ طاعتِ بیگانگان مشو حافظ / ولی معاشرِ رندانِ پارسا میباش
حافظ، مرید طاعت بیگانگان مشو، اما همنشین رندان پارسا باش.
معنی واژهها
- دور لاله
- فصل لاله
- پارسا
- پرهیزگار
- سالک
- رهرو
- جام جهاننما
- جام جم
- فروبستگی
- گرهخوردگی
- سیمرغ و کیمیا
- دو چیز افسانهای و نایاب
- معاشر
- همنشین