پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۷۷ دیوان حافظ

فکرِ بلبل همه آن است که گُل شد یارش

تعبیر فال

پیام کلی: امید

اگر عزیزی در سفر داری یا از تو دور است، این غزل دعایی مشهور برای اوست: «آن سفرکرده که صد قافله دل همره اوست، هر کجا هست خدایا به سلامت دارش». فال تو امید به سلامت و بازگشت را می‌دهد. پند دیگر غزل هم مهم است: بزرگی آن است که غم زیردستان و کسانی که به تو وابسته‌اند را بخوری. عشق را فرو مگذار.

شاه‌بیت فال شما

آن سفرکرده که صد قافله دل همرهِ اوستهر کجا هست خدایا به سلامت دارش

متن کامل غزل

فکرِ بلبل همه آن است که گُل شد یارشگُل در اندیشه که چُون عشوه کُنَد در کارش

دلربایی همه آن نیست که عاشق بِکُشَندخواجه آن است که باشد غَمِ خدمتکارش

جایِ آن است که خون موج زَنَد در دلِ لعلزین تَغابُن که خَزَف می‌شکند بازارش

بلبل از فیضِ گل آموخت سخن، ور نه نبوداین همه قول و غزل تعبیه در منقارش

ای که در کوچهٔ معشوقهٔ ما می‌گُذَریبر حذر باش، که سر می‌شکند دیوارش

آن سفرکرده که صد قافله دل همرهِ اوستهر کجا هست خدایا به سلامت دارش

صحبت عافیتت گرچه خوش افتاد ای دلجانبِ عشق عزیز است، فرومگذارش

صوفیِ سرخوش از این دست که کج کرد کلاهبه دو جامِ دگر آشفته شود دستارش

دلِ حافظ که به دیدارِ تو خوگر شده بودنازپروردِ وصال است، مجو آزارش

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۷۸ است:

شرابِ تلخ می‌خواهم که مردافکن بُوَد زورشکه تا یک دَم بیاسایم ز دنیا و شر و شورش

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در آداب عشق و دعا برای مسافر. همه فکر بلبل این است که گل یارش شد و گل در اندیشه است که چگونه در کارش ناز کند. بیت دوم از پندهای مشهور حافظ درباره بزرگی است: دلربایی همه آن نیست که عاشق را بکشند؛ خواجه آن است که غم خدمتکارش را بخورد. بیت ششم دعایی پرکاربرد برای مسافران است: آن سفرکرده که صد کاروان دل همراه اوست، خدایا هر کجا هست به سلامت نگهش دار.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.