پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۸۰ دیوان حافظ

چو بر شکست صبا زلفِ عنبرافشانش

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

راهی که در آن هستی پایان‌ناپذیر به نظر می‌رسد؛ حافظ می‌گوید تو خفته‌ای و عشق را کرانه‌ای پیدا نشد؛ آفرین بر این راه که پایان ندارد. فال تو می‌گوید طولانی بودن راه نشانه ارزش آن است. تنها نمان؛ همنفسی پیدا کن تا شرح دلتنگی‌ات را با او بگویی. نسیم پیام دوست به هر دل شکسته که برسد، جانش را تازه می‌کند.

شاه‌بیت فال شما

تو خفته‌ای و نشد عشق را کرانه پدیدتبارک الله از این رَه که نیست پایانش

متن کامل غزل

چو بر شکست صبا زلفِ عنبرافشانشبه هر شکسته که پیوست، تازه شد جانش

کجاست همنفسی؟ تا به شرح عرضه دَهَمکه دل چه می‌کشد از روزگارِ هجرانش

زمانه از ورقِ گُل، مثالِ رویِ تو بستولی ز شرمِ تو در غنچه کرد پنهانش

تو خفته‌ای و نشد عشق را کرانه پدیدتبارک الله از این رَه که نیست پایانش

جمالِ کعبه مگر عذرِ رهروان خواهد؟که جانِ زنده‌دلان سوخت در بیابانش

بدین شکستهٔ بیت الحزن که می‌آردنشان یوسفِ دل از چَهِ زَنَخدانَش؟

بگیرم آن سرِ زلف و به دستِ خواجه دهمکه سوخت حافظِ بی‌دل ز مکر و دستانش

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۸۱ است:

یا رب این نوگُلِ خندان که سپردی به مَنَشمی‌سپارم به تو از چشمِ حسودِ چَمَنَش

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در راه بی‌پایان عشق. وقتی صبا زلف عنبرافشان او را پریشان کرد، به هر دل شکسته‌ای که رسید، جانش تازه شد. بیت دوم تلخ است: همنفسی کجاست تا شرح دهم دل از روزگار هجران چه می‌کشد؟ بیت چهارم مشهور است: تو خفته‌ای و پایان عشق پیدا نشد؛ آفرین بر این راه که پایان ندارد. بیت ششم تمثیل یعقوب و یوسف است: به این بیت‌الحزن شکسته چه کسی نشان یوسف دل را از چاه زنخدانش می‌آورد؟

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.