پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۲۸۸ دیوان حافظ

کنارِ آب و پایِ بید و طبعِ شعر و یاری خوش

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

کنار آب و پای بید و طبع شعر و یاری خوش؛ فال تو تصویری از لحظه‌های خوش و آرام است. حافظ می‌گوید ای خوش‌طالعی که قدر وقت را می‌دانی، گوارایت باد این شادی. فال تو می‌گوید قدر لحظه‌های خوش را بدان و همین امروز وقتی را با عزیزانت بگذران. شب همنشینی را غنیمت بدان؛ عمر به غفلت می‌گذرد اگر حواست نباشد.

شاه‌بیت فال شما

الا ای دولتی طالع، که قدرِ وقت می‌دانیگوارا بادَت این عِشرت که داری روزگاری خوش

متن کامل غزل

کنارِ آب و پایِ بید و طبعِ شعر و یاری خوشمعاشر دلبری شیرین و ساقی گُلعِذاری خوش

الا ای دولتی طالع، که قدرِ وقت می‌دانیگوارا بادَت این عِشرت که داری روزگاری خوش

هر آن کس را که در خاطر ز عشقِ دلبری باریستسِپندی گو بر آتش نِه، که دارد کار و باری خوش

عروسِ طَبع را زیور ز فکرِ بِکر می‌بندمبُوَد کز دستِ ایّامَم به دست اُفتَد نگاری خوش

شبِ صحبت غنیمت دان و دادِ خوشدلی بِسْتانکه مهتابی دل افروز است و طَرْفِ لاله زاری خوش

مِیی در کاسهٔ چشم است ساقی را بِنامیزدکه مستی می‌کند با عقل و می‌بخشد خُماری خوش

به غفلت عمر شُد حافظ، بیا با ما به میخانهکه شنگولانِ خوش باشت، بیاموزند کاری خوش

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۲۸۹ است:

مَجمَعِ خوبی و لطف است عِذار چو مَهَشلیکَنَش مِهر و وفا نیست خدایا بِدَهَش

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در ستایش لحظه خوش و غنیمت شمردن وقت. کنار آب و پای بید و طبع شعر و یاری خوش؛ همنشینی شیرین و ساقی گل‌عذار. بیت دوم پندی مشهور است: ای خوش‌طالعی که قدر وقت را می‌دانی، این شادی گوارایت باد. بیت پنجم دعوت به غنیمت شمردن است: شب همنشینی را غنیمت بدان و داد خوشدلی را بستان، که مهتابی دل‌افروز است. بیت پایانی خودانتقادی است: حافظ عمر به غفلت گذشت؛ بیا با ما به میخانه.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.