پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۰۰ دیوان حافظ

هزار دشمنم اَر می‌کنند قصدِ هلاک

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

با داشتن دوستی واقعی، از دشمنی دیگران نترس؛ این پیام مشهورترین بیت فال توست: «هزار دشمنم ار می‌کنند قصد هلاک، گرم تو دوستی از دشمنان ندارم باک». فال تو می‌گوید پشتیبانی کسی که دوستت دارد از هر مانعی قوی‌تر است. امید وصال زنده‌ات نگه می‌دارد. و نگران داوری دیگران نباش؛ هر کس به اندازه دانش خود تو را می‌شناسد.

شاه‌بیت فال شما

هزار دشمنم اَر می‌کنند قصدِ هلاکگَرَم تو دوستی از دشمنان ندارم باک

متن کامل غزل

هزار دشمنم اَر می‌کنند قصدِ هلاکگَرَم تو دوستی از دشمنان ندارم باک

مرا امیدِ وصالِ تو زنده می‌داردو گر نه هر دَمم از هجرِ توست بیمِ هلاک

نفَس‌نفَس اگر از باد نَشنوم بویشزمان‌زمان چو گل از غم کُنم گریبان چاک

رَوَد به خواب، دو چشم از خیالِ تو؟ هیهاتبُوَد صبور، دل اندر فراقِ تو؟ حاشاک

اگر تو زخم زَنی، بِهْ که دیگری مَرهمو گر تو زهر دهی، بِهْ که دیگری تریاک

بِضَربِ سَیْفِکَ قَتْلی حَیاتُنا اَبدالِأنَّ روحیَ قَدْ طابَ اَن یَکونَ فِداک

عنان مَپیچ که گر می‌زنی به شمشیرمسپر کُنم سر و دستت ندارم از فِتراک

تو را چنان که تویی هر نظر کجا بیند؟به قدرِ دانشِ خود هر کسی کند ادراک

به چشمِ خَلق، عزیزِ جهان شود حافظکه بر درِ تو نَهد رویِ مَسکَنَت بر خاک

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۰۱ است:

ای دلِ ریشِ مرا با لبِ تو حقِّ نمکحق نگه دار که من می‌روم، الله مَعَک

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از مشهورترین غزل‌های عاشقانه حافظ. اگر هزار دشمن قصد هلاکم را کنند، اگر تو دوست من باشی، از دشمنان باکی ندارم. بیت پنجم از زیباترین ابیات دیوان است: اگر تو زخم بزنی بهتر از مرهم دیگری است و اگر تو زهر بدهی بهتر از تریاک دیگری. بیت ششم عربی است: کشته شدن ما با ضربه شمشیرت زندگی جاودانه ماست، زیرا جانم خوشنود است که فدای تو شود. بیت هشتم حکمتی مشهور است: هر کس به اندازه دانش خود درک می‌کند.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.