پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۰۲ دیوان حافظ

خوش خبر باشی ای نسیمِ شِمال

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

نسیم خوش‌خبر وزیده است: «خوش‌خبر باشی ای نسیم شمال، که به ما می‌رسد زمان وصال». فال تو نوید نزدیک شدن دیدار یا رسیدن به خواسته را می‌دهد. این غزل آمیخته از فارسی و عربی، از دیار یاران رفته هم می‌پرسد؛ اگر دلتنگ دوستانی هستی که دور شده‌اند، سراغشان را بگیر. قصه عشق گسستنی نیست؛ زمان دیدار نزدیک است.

شاه‌بیت فال شما

خوش خبر باشی ای نسیمِ شِمالکه به ما می‌رسد زمانِ وصال

متن کامل غزل

خوش خبر باشی ای نسیمِ شِمالکه به ما می‌رسد زمانِ وصال

قصّةُ الْعِشق لَا اِنْفِصامَ لَهافُصِمَت ها هُنا لسانَ القال

ما لِسَلمی و من بِذی سَلَمٍأینَ جِیرانُنا و کَیفَ الْحال

عَفَتِ الدارُ بَعدَ عافیةٍفَاسألوا حالَها عَنِ الاَطْلال

فی جَمالِ الکمالِ نِلتَ مُنیصَرَّفَ اللهُ عَنکَ عَینَ کمال

یا بَریدَ الْحِمی حَماکَ اللهمرحباً مرحباً تَعال تَعال

عرصهٔ بزمگاه خالی مانداز حریفان و جامِ مالامال

سایه افکند حالیا شبِ هجرتا چه بازَند شبرُوانِ خیال

تُرکِ ما سویِ کَس نمی‌نِگردآه از این کبریا و جاه و جلال

حافظا عشق و صابری تا چند؟نالهٔ عاشقان خوش است، بِنال

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۰۳ است:

شَمَمتُ روحَ وِدادٍ و شِمتُ برقَ وِصالبیا که بویِ تو را میرم ای نسیمِ شِمال

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی ملمع (آمیخته از فارسی و عربی) که با مژده نسیم شمال آغاز می‌شود. خوش‌خبر باشی ای نسیم شمال که زمان وصال به ما می‌رسد. بیت‌های دوم تا ششم عربی‌اند و به شیوه شعر کهن عرب از دیار ویران یار و همسایگان رفته می‌پرسند: قصه عشق گسستنی نیست، اما زبان گفتار این‌جا از کار افتاد؛ سلمی و ساکنان ذی‌سلم را چه شد؟ حال خانه را از ویرانه‌ها بپرسید. بیت پایانی: ناله عاشقان خوش است، بنال.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.