پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۳۰۳ دیوان حافظ

شَمَمتُ روحَ وِدادٍ و شِمتُ برقَ وِصال

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، وقتی کسی سر آشتی دارد، گذشته را کنار بگذار؛ حافظ می‌گوید حکایت شب هجران را کنار گذاشتن بهتر است، به شکرانه این‌که روز وصال پرده برافکند. فال تو بشارت پایان دوری را می‌دهد. پند بیت پنجم را هم به یاد داشته باش: وقتی یار بر سر صلح است و پوزش می‌خواهد، می‌توان از جور دیگران هم گذشت. آشتی را بپذیر.

شاه‌بیت فال شما

حکایتِ شبِ هجران فروگذاشته بِهْبه شکرِ آن که برافکند پرده روزِ وصال

متن کامل غزل

شَمَمتُ روحَ وِدادٍ و شِمتُ برقَ وِصالبیا که بویِ تو را میرم ای نسیمِ شِمال

أَ حادیاً بجمالِ الحبیبِ قِفْ وَ انْزِلکه نیست صبرِ جمیلم ز اشتیاقِ جَمال

حکایتِ شبِ هجران فروگذاشته بِهْبه شکرِ آن که برافکند پرده روزِ وصال

بیا که پردهٔ گلریزِ هفت خانهٔ چشمکَشیده‌ایم به تَحریرِ کارگاهِ خیال

چو یار بر سرِ صلح است و عُذر می‌طلبدتوان گذشت ز جورِ رقیب در همه حال

به جز خیالِ دهانِ تو نیست در دلِ تنگکه کَس مباد چو من در پِیِ خیالِ محال

قَتیلِ عشقِ تو شد حافظِ غریب، ولیبه خاکِ ما گذری کن که خونِ مات حلال

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۳۰۴ است:

دارایِ جهان نصرتِ دین خسروِ کاملیَحیَی بنِ مُظَفَّر مَلِکِ عالمِ عادل

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی ملمع در شوق وصال. مصراع نخست عربی است: بوی دوستی را بوییدم و برق وصال را دیدم؛ ای نسیم شمال بیا که برای بوی تو می‌میرم. بیت دوم خطاب به ساربان است: به خاطر جمال حبیب بایست و فرود آی، که از اشتیاق جمال صبر جمیل ندارم. بیت سوم پندی لطیف است: حکایت شب هجران را کنار گذاشتن بهتر است، به شکرانه این‌که روز وصال پرده برافکند. بیت پنجم پند گذشت است: وقتی یار سر صلح دارد، از جور رقیب می‌توان گذشت.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.